Ήταν μια μέρα σαν αυτήν πριν από 25 χρόνια όταν ένα από τα πιο καινοτόμα εγχειρήματα στην ιστορία της παγκόσμιας μουσικής σκηνής, οι Gorillaz, έκανε τα πρώτα του βήματα.
Ένα μουσικό project που με αρμονία πάντρευε την rock με το hip hop, την dub ή ακόμη και την latin, ξεκινούσε το ταξίδι του και μία ψηφιακή μπάντα έθετε με κρότο τις βάσεις για την ανοικοδόμηση του μύθου της.
Φυσικά, πρόκειται για το album Gorillaz του ομώνυμου συγκροτήματος, το οποίο τέθηκε στα ράφια των δισκοπωλείων του Ηνωμένου Βασιλείου για πρώτη φορά στις 26 Μαρτίου του 2001 και έμελλε να αλλάξει μια για πάντα την παγιωμένη αντίληψή μας γύρω από τα μουσικά σχήματα και το πώς αυτά στελεχώνονται.
Έχοντας μεσουρανήσει κατά την διάρκεια των ‘90s και έχοντας τοποθετήσει τους Blur προσωρινά «στον πάγο» με την ανατολή της νέας χιλιετίας, ο Damon Albarn ανοίγει ένα νέο, τεράστιο κεφάλαιο τόσο στην καριέρα του όσο και στον καλλιτεχνικό κόσμο ευρύτερα, δημιουργώντας μία μπάντα, άυλης υπόστασης, που θα εμπεριείχε κάθε μουσική του επιρροή στην ηχητική της φαρέτρα.
Σε συνεργασία με το σκιτσογράφο Jamie Hewlett λοιπόν, οι φιγούρες των 2-D (φωνητικά), Murdoc Niccals (μπάσο), Russel Hobbs (drums) και Noodle (κιθάρα) μετουσιώνονται από κινούμενα σχέδια σε μουσικούς πρωτοπόρους και οι Gorillaz ως συγκρότημα είναι πλέον γεγονός.
H όλη ιδέα;
Γέννημα θρέμμα κατά την διάρκεια της συγκατοίκησης των δύο δημιουργών, ως μία αντίδραση στην βιομηχανοποίηση της μουσικής του MTV στα τέλη των ‘90s.
Πλάι στον εμβληματικό frontman, στάθηκε βέβαια μια πλειάδα μουσικών που έδωσε σάρκα και οστά στο όλο πόνημα, μεταξύ των οποίων ο Dan Nakaruma, που υπήρξε και παραγωγός του άλμπουμ, ο Jason Cox, ο Tom Girling, η Miho Hatori και ο σταθερός συνοδοιπόρος του Albarn – σε ό,τι αφορά το σύμπαν των Gorillaz – Mike Smith.
Πώς όμως τέσσερα cartoon πέτυχαν να εδραιωθούν και να αποκτήσουν ένα μαζικό ρεύμα θαυμαστών που τους ακολουθεί μέχρι σήμερα;
Η απάντηση ξεκινά να ξετυλίγεται με την ακρόαση του πρώτου τους άλμπουμ, το οποίο και θα ακτινογραφήσουμε ευθύς αμέσως.
Μπορεί ο εφησυχασμός να μην αποτέλεσε ποτέ στοιχείο της καριέρας του Albarn, ωστόσο το Re-Hash μας μυεί με την μονότονη μελωδία του και τους επαναλαμβανόμενους στίχους του σε ένα concept ρουτίνας, αφήνοντας αινιγματικά να εννοηθεί την ομορφιά που πολλές φορές αυτή κρύβει.
Το σαρκαστικό 5/4 απ’ την άλλη, δίνει μία προβοκατόρικη ματιά γύρω από τις ανεπιτυχείς σχέσεις, με τον στίχο “she turned my dad on” να δεσπόζει. Με εναλλακτικό groove και post-punk ηχητική, ξετυλίγει την σύγχυση και την ένταση γύρω από τις ανθρώπινες επαφές όταν αυτές δεν πετυχαίνουν.
Με μία μελαγχολία στην στιχουργική του και με τα lo-fi μουσικά στοιχεία να γίνονται ολοένα και πιο έντονα στην ανάπτυξή του, το Tomorrow Comes Today αποτελεί μία κραυγή μοναχικότητας και χαμηλών προσδοκιών για το μέλλον. Επιπλέον, η εμβληματική μελόντικα κάνει αισθητή την παρουσία της, προσδίδοντας μία εντονότερη νότα δυσθυμίας στο άκουσμά του τραγουδιού που επρόκειτο να κυκλοφορήσει ως το 4ο και τελευταίο single του δίσκου.
Το New Genius (Brother) αποτελεί άλλη μία σατιρική προσέγγιση, αυτή τη φορά σχετικά με το «εγώ» του εκάστοτε καλλιτέχνη, αγγίζοντας πεδία όπως η αυτογνωσία και η εμπιστοσύνη, την στιγμή που ο hip-hop ρυθμός στο backround αγκαλιάζει αρμονικά την υψίτονη ερμηνεία του Damon Albarn (ή του 2-D αν προτιμάτε).
Και κάπου εκεί, ξεπροβάλει το επικό Clint Eastwood.
Τί να πρωτοπεί κανείς γι αυτό το αριστούργημα;
Ένα κράμα hip-hop, dub, ηλεκτρονικής μουσικής αλλά με rock υπόσταση, μία ωδή αυτοπεποίθησης και επιβίωσης στην παράνοια της σύγχρονης ζωής.
Ένας rapper, ως guest στα φωνητικά, που ακούει στο όνομα Del the Funky Homosapien και ένας τίτλος εμπνευσμένος από τον ομώνυμο ηθοποιό – θρύλο των western, γεγονός που καθίσταται παραπάνω από σαφές κατά το άκουσμα αυτής της τεράστιας επιτυχίας.
Με την μελωδία να παραπέμπει εμφανώς στο main theme του The Good, The Bad And The Ugly αλλά και τον στίχο «Ι ‘ve got sunshine in my bag” να αποτελεί ατάκα του Eastwood από την ίδια ταινία, ο Albarn αποτίει εξίσου φόρο τιμής στον Enio Moricone ως μουσική επιρροή, αλλά και στον σκηνοθέτη Sergio Leone, του οποίου δηλώνει μεγάλος θαυμαστής.
Ως fun fact αξίζει να αναφέρουμε ότι το Clint Eastwood αποτελεί το καλλιτεχνικό ψευδώνυμο και ενός τζαμαϊκανού μουσικού, ο οποίος επίσης φαίνεται να ενέπνευσε τους Gorillaz, μιας και το συγκρότημα ηχογραφούσε σε στούντιο στην Τζαμάικα την εποχή πριν την κυκλοφορία του πρώτου τους άλμπουμ.
Στη συνέχεια, το Man Research (Clapper) μας παρασέρνει στην αυτοκαταστροφή και σε ένα ένστικτο επιθετικότητας μέσα από μία χαοτική ενορχήστρωση, η οποία ωστόσο καταφέρνει να ισορροπήσει ανάμεσα στην σπαρακτική φωνή και τους μουσικούς πειραματισμούς του Albarn.
Σαν πυροτέχνημα ξεπροβάλει και το Punk που δεν είναι τίποτα λιγότερο από αυτό που υποδεικνύει και ο τίτλος. Ένα λιλιπούτειο punk rock δημιούργημα διάρκειας 1 λεπτού και 38 δευτερολέπτων που όπως μαρτυρούν και οι στίχοι του, σπάει τους κανόνες ακτινοβολώντας καθαρή ενέργεια και τάσεις ανατροπής.
Σε μία ακόμη αλχημεία hip-hop και εναλλακτικής rock, το Sound Check (Gravity) πραγματεύεται λακωνικά τα βάρη της ανθρώπινης ύπαρξης. Η ακρόασή του προσδίδει μία ψυχεδελική διάθεση, ενώ εμπλουτίζεται μουσικά από ηχητικά στοιχεία βιολιού και τσέλο.
To σχεδόν instrumental Double Bass από την άλλη, σε ταξιδεύει σε σκοτεινά μονοπάτια, με το βαρύ μπάσο να τυλίγει ζεστά μια μελωδία που μοιάζει με μουσική αποτύπωση παρανοϊκών ιδεών.
Ενδεικτικοί και οι μοναδικοί στίχοι του κομματιού:
All of which makes me anxiousAt times unbearably so
Σε τελείως διαφορετικό μήκος κύματος, το Rock The House αποτελεί ένα λάκτισμα αισιοδοξίας, τουλάχιστον επιφανειακά. Η χρήση των πνευστών δίνει μία πολυχρωμία ακουστικά, την στιγμή που οι στίχοι αποδομούν με χιουμοριστικό (για άλλη μια φορά) τόνο την κενότητα της pop κουλτούρας. Στην ερμηνεία του τραγουδιού, το οποίο αποτέλεσε και το 3ο single του Gorillaz, βρίσκεται εκ νέου ο Del the Funky Homosapien.
Άλλο ένα εξαιρετικό highlight του δίσκου αποτελεί το 19-2000.
Άκρως διασκεδαστικό και εθιστικό θα έλεγε κανείς και με ένα υπόστρωμα που παραπέμπει σε «μουσική ηλεκτρονικού παιχνιδιού», χλευάζει τοιουτοτρόπως την μετάβαση στην νέα χιλιετία καθώς και τον αποπροσανατολισμό της ανθρωπότητας μέσα στην έκρηξη της τεχνολογίας και του υπερκαταναλωτισμού.
Σε ό,τι αφορά το ψηφιακό του σκέλος, χρέη ερμηνείας εκτελεί στο συγκεκριμένο διαμαντάκι και η κιθαρίστρια Νοοdle (η Miho Hatori στο στούντιο), ενώ σύμφωνα με τον «μπασίστα» Murdoc Niccals, o τίτλος επιλέχθηκε ως μία αντανάκλαση της μετάβασης στο νέο millennium.
H συνέχεια επιφυλάσσει ένα σύντομο πέρασμα από την Λατινική Αμερική. Αρχικά γραμμένο στα αγγλικά, το Latin Simone (Que Pasa Contigo) διασκευάστηκε και επανεκτελέστηκε κατά παραγγελία του Albarn από τους Ibrahim Ferrer (ερμηνεία) και Lázaro Villa (στίχοι). Με το αποτέλεσμα να ικανοποιεί δεόντως τον εγκέφαλο των Gorillaz, η ισπανόφωνη εκδοχή επιλέχθηκε αντί της αγγλόφωνης, γεγονός που φάνηκε να τον δικαιώνει.
Θέματα όπως η απώλεια και η μοναξιά αναπτύσσονται υπό το τρυφερό χάδι της latin, η οποία δένει άρτια με τo χαρακτηριστικό groove των Gorillaz.
Φτάνοντας προς τον επίλογο, το άλμπουμ ρίχνει ταχύτητες στο μυσταγωγικό Starshine. Με ένα υπνωτικό riff να επαναλαμβάνεται καθ’ όλη την εξέλιξή του, το εν λόγω κομμάτι δίνει το σύνθημα για απομόνωση, φυγή από την πραγματικότητα και εσωτερική αναζήτηση.
Σε σύμπνοια με τα παραπάνω, ακολουθεί το Slow Country. Τραγούδι που αποπνέει μία αιωρούμενη αίσθηση παρά τα έντονα ηλεκτρονικά του στοιχεία, κάνει έκκληση για αποφυγή του αστικού τρόπου ζωής και αναζήτηση της γαλήνης.
Όσο για την αυλαία; Φυσικά, το εκρηκτικό M1A1, ένα indie rock ξέσπασμα που θυμίζει απόγονο από το άλμπουμ Blur. Με την εισαγωγή εμπνευσμένη από την ταινία Day Of The Dead, το κιθαριστικό στοιχείο κλιμακώνεται σταδιακά χτίζοντας μια ατμόσφαιρα απειλής, η οποία μετουσιώνεται σε ένα εκρηκτικό ρεφρέν και ένα ακόμα πιο εκκεντρικό σόλο, αποτυπώνοντας έτσι όλη την παραφροσύνη και το stress της εποχής, εν μέσω των οποίων οι Gorillaz δημιουργούν, εξελίσσονται και πορεύονται κόντρα στο ρεύμα.
Και κάπως έτσι, εγένετο Gorillaz. Μια πανδαισία μουσικών ειδών, συνδυασμένων με απαράμιλλη έμπνευση, σφραγισμένη από την καινοτομία μιας ψηφιακής, εντελώς πρωτότυπης πραγματικότητας.
Μία έμπρακτη δήλωση αντίστασης στις τάσεις της εποχής, μία καυστική κριτική στην καταδυνάστευση της τεχνολογίας μέσα όμως από τα ίδια της τα μάτια.
Οι Gorillaz πετυχαίνουν με το επώνυμο άλμπουμ τους να πάνε την σάτιρα της ρευστής διαδικτυακής κουλτούρας ένα βήμα περαιτέρω, αξιοποιώντας τα ίδια της τα όπλα εναντίον της. Μένουν στην ιστορία και αφήνουν ένα διαχρονικό αποτύπωμα που λαμβάνοντας υπ’ όψιν την πορεία που ακολουθεί ο χώρος του θεάματος, δύσκολα θα ξεθωριάσει.
Όσο για την εμπορική συγκομιδή του άλμπουμ; 7 εκατομμύρια αντίτυπα σε πωλήσεις, τριπλά πλατινένιο στο Ηνωμένο Βασίλεια και μία θέση στο βιβλίο Guinness ως το πιο επιτυχημένο virtual συγκρότημα όλων των εποχών. Φυσικά, συνοδεύτηκε από μία παγκόσμια περιοδεία κατά την οποία προτζέκτορες προέβαλαν σε οθόνες τα κινούμενα σκίτσα του Hewlett, την στιγμή που η μπάντα ξεδιπλώνονταν μουσικά, κρυμμένη πίσω από αυτές.
Τα χρόνια, ωστόσο, κύλησαν, το line up των μη ψηφιακών μελών του συγκροτήματος γνώρισε πολλές αλλαγές όπως και το ίδιο το συναυλιακό τους performance, η καινοτομία όμως και η φρεσκάδα δεν έπαψε να αποτελεί αναπόσπαστο στοιχείο της μακράς πορείας τους. Mίας πορείας που θα τους φέρει στις 25 Ιουνίου στην Πλατεία Νερού και στο Release Athens Festival.
Εν αναμονή λοιπόν!
Gorillaz album tracklist:
