To κομμάτι που «κουβάλησε» το metal σε κάθε γωνιά του πλανήτη

Metallica Black Album era
Metallica

29 Ιουλίου του 1991.

Δύο εβδομάδες περίπου πριν το Black Album εισβάλλει με μανία στα παγκόσμια μουσικά δρώμενα, το ‘Enter Sandman’ κυκλοφορεί στα δισκοπωλεία, ως το ιδανικότερο ορεκτικό για αυτό που θα ακολουθούσε και θα άλλαζε μια και καλή τα δεδομένα της metal.

Οι Metallica προέρχονταν από τους 4 πρώτους ριζοσπαστικούς δίσκους τους, είχαν δημιουργήσει ήδη ένα ολόκληρο μουσικό ρεύμα, αλλά η τετράδα αυτή ήταν αποφασισμένη να σπάσει τα όρια της metal και να γίνει παγκόσμιο φαινόμενο.

Οι πυρετώδεις προετοιμασίες του δίσκου, οι αλλαγές στα studio, ο Bob Rock που προσέλαβαν για να ενσαρκώσει τις ιδέες τους στο studio, η σχολαστικότητα στις ηχογραφήσεις και η απόφασή τους να επικεντρωθούν σε μικρότερης διάρκειας κομμάτια, ήταν ενέργειες επικεντρωμένες προς αυτήν την κατεύθυνση.

Το ‘Enter Sandman’, εκτός από εναρκτήριο track του album, θα ήταν και η ναυαρχίδα τους, η αιχμή του δόρατος στην προσπάθειά τους να μετατρέψουν την ισχυρή θέληση που είχαν να σπάσουν το ταβάνι τους, σε πραγματικότητα.

Ο Lars Ulrich διαισθανόταν πως η δεκαετία που ανέτειλε θα ήταν τελείως διαφορετική από αυτήν που άφηναν πίσω τους, και όλοι μαζί τόλμησαν να αφήσουν στην άκρη την thrash ταμπέλα και να δοκιμάσουν πιο rock μονοπάτια, κομμάτια πιο catchy που να μην υπολείπονται όμως σε δυναμισμό, για να μεγαλώσουν έτσι ακόμα περισσότερο το status τους.

Γνώριζαν εξ αρχής ότι θα ξενίσουν πολύ μεγάλο ποσοστό του fan base τους, -η κολόνια αυτή κρατούσε σε πολύ μικρότερο βαθμό βέβαια από το ‘Fade to Black’ στο ‘Ride The Lightning’-, όμως μπροστά στο δέλεαρ να τους λατρέψουν ακόμα περισσότεροι και να γίνουν universal act, διάλεξαν το δεύτερο.

Τα λόγια του ίδιου μεταφέρουν το κλίμα εκείνων των ημερών:

Μετά από 4 δίσκους και όντας στο Los Angeles, μπορούσες να αισθανθείς τον θάνατο αυτών που μεγαλώσαμε τη δεκαετία του ’80.

Μπάντες όπως εμείς, οι Alice in Chains και οι Nirvana ήταν έτοιμες να μπουν στη νέα δεκαετία φέρνοντας μια καινούρια αισθητική!

Enter Sandman: Η σύνθεση

Για να βγάλει το κομμάτι αυτόν τον όγκο που νιώθεις να σε πλακώνει όταν το ακούς, ο James Hetfield -που το χαρακτηρίζει σαν ‘wall of guitars’ / ‘τοίχος από κιθάρες’- δούλεψε πολύ σκληρά στο studio, ενώ χρειάστηκαν πάνω από 50 takes και πλήθος μικροφώνων για να διαλέξουν τον ιδανικό ήχο στα drums που θα πέρναγαν στην επίσημη κυκλοφορία.

Ο ήχος του κομματιού, με τις κιθάρες και το drumming του Lars, ήταν αυτός που κατά τον James Hetfield τους άνοιξε διάπλατα τις πόρτες και τους διευκόλυνε να προσεγγίσουν ετερόκλητο κοινό:

O ήχος του ‘Enter Sandman’ επέτρεψε στους Metallica να εισβάλλουν στο rock ραδιόφωνο, σε μονοπάτια για τα οποία προηγουμένως είχαμε ελάχιστη εμπειρία…

Μας εισήγαγε σε μια βάση οπαδών που δεν είχαμε στους τέσσερις πρώτους δίσκους…

Οι στίχοι του αναφέρονται στο σύνδρομο αιφνίδιου θανάτου βρεφών, η αλληγορική τους σημασία όμως στηλιτεύει την χειραγώγηση των εφήβων από τους ενήλικους, που στην ουσία στραγγαλίζει και σκοτώνει, εν τέλει, την προσωπικότητά τους.

Αξίζει να σημειωθεί πως το ‘Enter Sandman’ δανείστηκε ένα riffάκι από το ‘Magic Man’ του γυναικείου ντουέτου των Heart, όπως έχει παραδεχθεί σε δηλώσεις του άλλωστε και ο ίδιος ο Hammett. Για την ακρίβεια, άκουσε το ‘Personal’ από τον rapper Ice-T που είχε σαμπλάρει το τραγούδι των Heart, και εμπνεύστηκε τη σύνθεσή του.

Από την άλλη, σε παλαιότερη δήλωσή του, που ήρθε ξανά στο φως μετά τον θάνατο του Chris Cornell, ο Kirk Hammett αποκάλυψε ακόμα μια επιρροή του για το riff του κομματιού, που απορρέει από το ‘Louder Than Love’ των Soundgarden:

Οι Soundgarden είχαν κυκλοφορήσει πρόσφατα το ‘Louder Than Love’.

Προσπαθούσα να πιάσω τον παλμό αυτών των μεγάλων, heavy riffs που είχαν.

Έβαλα το riff να παίξει. Δεν του έδωσα πολλή σημασία.

Όταν, όμως, το άκουσε ο Lars Ulrich, μου είπε να βάλω το πρώτο κομμάτι να παίξει 4 φορές. Χάρη σε αυτήν την πρόταση, έγινε πιο σκοτεινό!

Enter Sandman – Video clip:

Η τεράστια επιτυχία του

Το single κυκλοφόρησε και το 2009 έσπασε το φράγμα του 1.000.000 πωλήσεων.

Το Black Album αγκάλιασε με το καλημέρα ένα τεράστιο κοινό, έπιασε κορυφή στα charts του Billboard, και μόνο την πρώτη εβδομάδα σημείωσε 600.000 πωλήσεις!

390 ολόκληρες εβδομάδες φιγούραρε στο top-200, ήταν ο πρώτος δίσκος επί εποχής soundscan που έσπασε το φράγμα των 16 εκατομμυρίων πωλήσεων, και ακόμα και σήμερα, πουλάει περισσότερα αντίτυπα τη βδομάδα από νέες μέταλ κυκλοφορίες

Το κομμάτι έπαιζε κυριολεκτικά παντού στα ’90s, στο ραδιόφωνο, την τηλεόραση και το MTV, σε ταινίες, έγινε αναπόσπαστο κομμάτι της pop κουλτούρας της εποχής και όχι μόνο, και δεν είναι υπερβολή να υποστηρίξει κανείς πως «κουβάλησε» την metal σε κάθε γωνιά του πλανήτη…