Το Release Athens Festival κλείνει 10 χρόνια γεμάτα μουσική και συναυλίες και την 21η Ιουνίου του 2026, μαζί με το SNF Nostos, την επίσημη έναρξη του καλοκαιριού και την παγκόσμια ημέρα μουσικής, την γιόρτασε με τον σπουδαίο David Byrne (την ίδια ημέρα πέρυσι είχε πραγματοποιηθεί και η θαυμάσια συναυλία του Παύλου Παυλίδη στην Πλατεία Νερού).
Ας ξεκινήσουμε όμως από την αρχή. Σε μια Αθήνα με ήλιο, αλλά όχι ακραία ζέστη, το απόγευμα ξεκίνησε με τους Deadletter, οι οποίοι μας ήρθαν από το Λονδίνο με έντονες (post) punk διαθέσεις.
Ομολογώ πως τους άκουγα για πρώτη φορά, αλλά ό,τι άκουσα μου άρεσε. Είχαν ενέργεια, είχαν μουσική όρεξη, με έξι μέλη στη σκηνή συνολικά και το σαξόφωνο να προσθέτει αυτό το κάτι διαφορετικό στον ήχο.
Ο τραγουδιστής, Zac Lawrence, ακροβατούσε ανάμεσα στο “too cool to care” ύφος με κάτι πιο χορευτικό καθώς δεν ήταν λίγες οι στιγμές που μας χάρισε εξέχουσες χορευτικές κινήσεις, ενώ ανέφερε πως το να παίζεις πρώτη φορά στην Ελλάδα και να ανοίγεις τον David Byrne δεν είναι και… such a bad thing. Νομίζω μπορούμε όλοι να συμφωνήσουμε με αυτό.
Με την αποχώρησή τους ο κόσμος σκορπίστηκε να βρει σκιά και δροσιά, δίνοντάς μας την ευκαιρία να χαζέψουμε λίγο και το πανέμορφο Ξέφωτο όπου διεξήχθη η συναυλία. Είχαμε βρεθεί εκεί και το 2023, για να δούμε Viagra Boys και Interpol, στην πρώτη χρονιά που το Release Athens συνεργάστηκε με το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος. Μου άρεσε προσωπικά ο χώρος και λόγω του δέντρου και του πρασίνου που σε περικλείει αλλά και επειδή μου φαίνεται τόσο-όσο σαν μέγεθος, κάτι που σημαίνει πως μοιάζει να μην είσαι ποτέ πολύ μακριά από την σκηνή.
Στις 19:20 ανέβηκαν στην σκηνή οι Nation of Language. Αυτούς τους ήξερα και τους παρακολουθώ τα τελευταία χρόνια. Μου αρέσει ο ήχος τους και 2-3 τραγούδια τους τα θεωρώ ξεχωριστά. Λίγες εβδομάδες νωρίτερα κυκλοφόρησαν μάλιστα και μια όμορφη διασκευή του ‘Tougher Than The Rest’ του Bruce Springsteen, την οποία, δυστυχώς, δεν έπαιξαν στο Ξέφωτο.
Μικρό το κακό όμως, γιατί μας χάρισαν μια εμπειρία γεμάτη synth και χορό, με το τριμελές σχήμα από τη Νέα Υόρκη να μη σταματά να χορεύει μέχρι το κλείσιμο του σετ τους.
Στα τραγούδια τους θα βρεις λόγους και για να αισθανθείς και να θυμηθείς πράγματα, αλλά και για να κουνηθείς. Θυμίζουν φυσικά Future Island (ειδικά σε ένα σημείο η φωνή μου φάνηκε ολόιδια), χωρίς όμως να έχουν πατήσει, ακόμα τουλάχιστον, τις κορυφές που πάτησε κάποτε στο παρελθόν το συγκρότημα αυτό.
Η Aidan Noell μας είπε πως είδε το παλιότερο πράγμα που έχει δει ποτέ στη ζωή της (την Ακρόπολη φυσικά), μας ευχαρίστησαν για τον πολιτισμό όπως τον γνωρίζουμε σήμερα, ενώ λίγο αργότερα ο Ian Richard Devaney, μας ενημέρωσε πως κάπου μέσα στο κοινό βρίσκονταν οι γονείς του, οι οποίοι ταξίδεψαν από την Αμερική για το σόου αυτό. Τέλος, αφιέρωσαν και ένα τραγούδι στην Ημέρα του Πατέρα, η οποία επίσης συνέπεσε με όλα τα άλλα υπέροχα που αναφέραμε στην πρώτη παράγραφο του κειμένου.
Η αποχώρησή τους σήμαινε πως η άφιξη του David Byrne ήταν όλο και πιο κοντά. Με τον φως να χάνεται στη δύση πέρα, έγινε κάτι αξιοσημείωτο.
Έχουμε συνηθίσει όλοι να περιμένουμε καρτερικά το επόμενο act ακούγοντας διάφορα γνωστά τραγούδια σε χαμηλή ένταση και παρακολουθώντας σποτάκια διαφημιστικά για επόμενες συναυλίες του φεστιβάλ, τώρα όμως συνέβη κάτι διαφορετικό.
Η μουσική σίγησε, οι οθόνες μαύρισαν και στο video wall που βρισκόταν στην σκηνή (χωριζόταν σε τρία μέρη συνολικά ώστε να καλύπτει όλη τη σκηνή), εμφανίστηκε η επιφάνεια της σελήνης, περίπου 20-25 λεπτά πριν την έναρξη της συναυλίας. Ταυτόχρονα, από τα ηχεία ξεκίνησαν να παίζουν ήχοι από πουλάκια, σαν αυτά που ιδανικά θα θέλαμε να μας ξυπνάνε κάθε πρωί. Ήταν ένας ενδιαφέρον τρόπος να ξεκινήσει το σόου αρκετά νωρίτερα προτού εμφανιστούν οι μουσικοί.
Γύρω στις 21:30 όμως εμφανίστηκαν. Έναρξη με το ‘Heaven’, με τον David Byrne στη μέση και τρεις μουσικούς τριγύρω του. Μία φανταστική εκτέλεση και το κατάλληλο ξεκίνημα για αυτήν την συναυλία. Κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια του τραγουδιού, εμφανίστηκε στον ορίζοντα της οθόνης και η Γη, θυμίζοντας φυσικά την περίφημη φωτογραφία ‘Earthrise’ που τράβηξε ο αστροναύτης William Anders, παραμονές Χριστουγέννων του 1968.
Ο Byrne, σε αυτό το τουρ επιχειρεί να πει μια ιστορία για το ανθρώπινο είδος, για όσα μας ενώνουν και όσα (και όσους) προσπαθούν συνεχώς να μας χωρίσουν. Είχα χαζέψει μερικά βιντεάκια από την συναυλία του στο Coachella, οπότε ήξερα πως θα δούμε κάτι εντυπωσιακό, τουλάχιστον σε κλίμακα. 13 μουσικοί επί σκηνής συνολικά, κάθε τραγούδι με διαφορετικά εικαστικά και χορογραφίες και μια συνεχή κίνηση, που με έκανε να σκεφτώ πως σίγουρα χάνω λεπτομέρειες και θα άξιζε να παρακολουθήσει κανείς και δεύτερη φορά το σόου αυτό.
Μία μίξη ανάμεσα σε συναυλία και θεατρική παράσταση που δύσκολα σε αφήνει αδιάφορο (μη ξεχνάμε πως πριν μερικά χρόνια ο Byrne ανέβασε στο Broadway και το ‘American Utopia’).
Πίσω από τα όμορφα χρώματα και την φαντασμαγορία όμως, ο David Byrne προσπαθεί να πει και κάτι ουσιαστικό. Αφότου μιλάει λίγο για τις διακοπές του στην Ελλάδα, στην Ύδρα, το ότι τάισε μια γάτα, μας αποκαλύπτει τον βασικό πυρήνα της παράστασής του: θυμάται τα λόγια του σκηνοθέτη John Cameron Mitchell, ο οποίος είπε πως η αγάπη και η καλοσύνη ίσως είναι τα πιο πανκ πράγματα των ημερών μας” (μου θύμισε, φυσικά, την χαρακτηριστική ατάκα από το ‘Superman’ του James Gunn).
Και από εκεί το παίρνει ο David Byrne για να μας πει ιστορίες από την πανδημία, όπου έβγαιναν στα μπαλκόνια οι Ιταλοί να τραγουδήσουν ο ένας στον άλλον, για την μουσική που άκουσε την πρώτη φορά που ξαναβγήκε βόλτα με το ποδήλατο στο κέντρο της Νέας Υόρκης (η “μουσική” ήταν οι συζητήσεις του κόσμου), για την αγάπη που έχει για το διαμέρισμά του και, φυσικά, για την γνωριμία του με τον Βούδα (τον οποίο κατηγόρησε ότι έκλεψε το μέικ απ του Robert Smith).
Συχνά μιλούσε ανάμεσα από τα τραγούδια για να τα πει όλα αυτά και κατάφερε, παρά τις συχνές παύσεις, να κρατήσει το ενδιαφέρον. Και τι τραγούδια όμως: ‘This Must Be The Place’, ‘Strange Overtones’, ‘What Is The Reason For It?’, ‘Slippery People’ και ένα σωρό άλλα.
Φυσικά οι επιτυχίες των Talking Heads ξεσήκωσαν περισσότερο το κοινό, αλλά τα νεότερα τραγούδια του, ακόμα και αυτά από το τελευταίο του άλμπουμ, το ‘Who Is The Sky?’, ταίριαξαν απόλυτα στο παζλ που είχε φτιάξει ο Byrne.
Και σε ένα σόου που γιόρταζε την αγάπη και το ανθρώπινο πείσμα ενάντια στο σκοτάδι, όλα αυτά τα τραγούδια έπαιρναν μια άλλη διάσταση. Και αν τα καθολικά μηνύματα περί αγάπης και ειρήνης ενέχουν τον κίνδυνο να γίνουν τόσο γενικά, που εν τέλει να μη λένε τίποτα (εξάλλου, το ειρήνη και αγάπη για όλους μπορεί να το διαβάσει ο οποιοσδήποτε όπως επιθυμεί), είναι στο ‘Life During Wartime’, κατά τη διάρκεια του οποίου εμφανίζονται στις οθόνες σκηνικά από διαδηλώσεις κατά της ICE, που το μήνυμα παίρνει μια ξεκάθαρη μορφή που κανείς δεν θα μπορούσε να παρερμηνεύσει.
Η συναυλία κλείνει με ένα φως να μένει αναμμένο στο κέντρο της σκηνής και γύρω του, ο David Byrne και η παρέα του, ντυμένοι σε φουλ μπλε, να τραγουδάνε σε μια ακαπέλα εκδοχή το ‘Everybody’s Coming To My House’, κάτι που οδήγησε στην κόκκινη πανδαισία του ‘Burning Down the House’.
Κάπως έτσι ο David Byrne μας αποχαιρέτησε, χωρίς να αφήσει κανέναν παραπονεμένο (θα πω βέβαια πως ένα ‘Road to Nowhere’ δεν θα με χαλούσε). Και, τέλος πάντων, ένα βράδυ όπου μπορείς να τραγουδάς με φίλους, γνωστούς και αγνώστους το ‘Psycho Killer’ δυνατά, δεν θα μπορούσε να είναι κακό βράδυ. Μέχρι τα επόμενα λοιπόν, same as it ever was.
David Byrne setlist:
Heaven
Everybody Laughs
And She Was
Strange Overtones
Houses in Motion
T Shirt
(Nothing but) Flowers
This Must Be the Place (Naive Melody)
What Is the Reason for It?
Like Humans Do
When We Are Singing
Independence Day
Slippery People
I Met the Buddha at a Downtown Party
My Apartment Is My Friend
Air
Psycho Killer
Life During Wartime
Once in a Lifetime
Encore:
Everybody’s Coming to My House
Burning Down the House
