Ανταπόκριση: Rock Hard Festival 2026 / Τεχνόπολη

Καλοκαιρινές συναυλίες τέλος, έρχεται φθινόπωρο, η μετάβαση σηματοδοτείται με το Rock Hard Festival στο κέντρο της Αθήνας και την Τεχνόπολη. Δύο γεμάτες μέρες, για να επανέλθουμε δυναμικά σε live ρυθμούς πριν αρχίσουμε να ψάχνουμε τα κλειστά.

Rock Hard Festival Ημέρα 1η – Blood Fire Death, Stratovarius, Morgana Lefay, Primordial, Leatherhead

Γραμμή από δουλειά στον Κεραμεικό για την πρώτη εμφάνιση της ημέρας. Οι Λαρισαίοι Leatherhead ήταν από τις τελευταίες προσθήκες στη σύνθεση του Rock Hard Festival, αντικαθιστώντας τους Triumpher, και προφανώς ο ρόλος του opening act δεν τους έκανε πολύ εύκολη τη ζωή, με τον ήλιο του ασυνήθιστα ζεστού φετινού Σεπτεμβρίου να τους βαράει κατακέφαλα επί σκηνής και τον κόσμο σε σαφώς χαμηλούς αριθμούς ελέω της ώρας και της καθημερινής. Για όσους θέλησαν και μπόρεσαν πάντως, το ελληνικό σχήμα έδωσε μια αξιοπρεπέστατη εναρκτήρια συναυλία, με μπόλικη διάθεση δεδομένων των συνθηκών και με αυτοπεποίθηση για το υλικό του ‘Violent Horror Stories’, αλλά και του φερώνυμου ντεμπούτου, με αμφότερα να εκπροσωπούνται. Ο Τόλης Μέκρας φόρεσε και τα ινδιάνικα φτερά στο φινάλε, πάτησε τις τσιρίδες του και έδωσε μαζί με όλο το υπόλοιπο σχήμα το μέγιστο, παρά τον ιδρώτα, τις αντιξοότητες και την όχι και τόσο ταιριαστή ατμόσφαιρα. Ευκαιρία η συναυλία σε ανοιχτό στην Αθήνα, και την άδραξαν.

Όχι ιδαίτερα ταιριαστή η ατμόσφαιρα του ελληνικού απογεύματος και στις κέλτικες τελετουργίες, αλλά οι Primordial ανέβηκαν με σκοπό να ρίξουν σκιά. Οι Ιρλανδοί έκαναν μια σοβαρή, στιβαρή εμφάνιση στα σαράντα λεπτά που τους δόθηκαν, αντάξια του βάρους της ιστορίας και της πορείας τους. Επιβλητικοί παρά την περιορισμένη σκηνή, ο Nemtheanga που συμπλήρωσε τη βαφή και την περιβολή του με θηλιά στο ‘To Hell or the Hangman’ να δίνει το πρόσταγμα σαν κάποιο σκοτεινό πνεύμα και ο λίγο αυξημένος κόσμος να δέχεται ολόψυχα αυτήν τη μαυρίλα. Σπουδαίο σχήμα και το έδειξαν με την απόδοσή τους, πλακώνοντας ρυθμικά και κιθαριστικά και ρίχνοντας πένθιμο πέπλο φωνητικά, ειδικά στο ασήκωτο ‘The Coffin Ships’ που ο Nemtheanga αφιέρωσε στον εκλιπόντα φίλο του. Ο τραγουδιστής κατέβηκε στη συνέχεια από τη σκηνή για το φινάλε με ‘Empire Falls’, για να ζήσει αυτήν την πτώση και το τέλος δίπλα στον κόσμο. Εξαιρετικοί.

Primordial Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. As Rome Burns
2. To Hell or the Hangman
3. Victory Has 1000 Fathers, Defeat is an Orphan
4. The Coffin Ships
5. Empire Falls

Morgana Lefay στο σανίδι για συνέχεια, με μια άκρως ενεργητική παρουσία, ιδιαίτερα από τον Charles Rytkönen που έδειχνε πανευτυχής, έστω και αν οι θερμοκρασίες κατά τις δηλώσεις του του έπεσαν δύσκολες. Τρομερά ορεξάτο το σχήμα πάντως, που έβγαλε ψυχή σε κάθε νότα, με τον Rytkönen να «συμπληρώνει» με air guitar (OK, με τη βάση του μικροφώνου, το ίδιο κάνει) όταν δεν τραγουδούσε. Αν τους αρέσει τόσο να παίζουν ζωντανά όσο φάνηκε με την εμφάνισή τους στο Rock Hard Festival, είναι να αναρωτιέται κανείς γιατί δεν το κάνουν συχνότερα… Ίσως είναι αυτή η υπομονή και προσμονή ανάμεσα στις ενεργές τους περιόδους; Όπως και να ‘χει, αυτοί που κέρδισαν τελικά ήταν οι παρευρισκόμενοι, που ανταποκρίθηκαν θετικότατα και στην ενέργεια της μπάντας και στο σετ, το οποίο τράβηξε από όλες τις περιόδους, συμπεριλαμβανομένης και της «σκέτα» Lefay εποχής. Από τα δωμάτια του ύπνου στο Ίσενγκαρντ και από το ‘The Boon He Gives’ στο ‘Maleficium’, είδαμε μια ιστορική αναδρομή που όσοι γνώριζαν εκτίμησαν και όσοι δεν ήξεραν μάλλον χάρηκαν που έμαθαν.

Morgana Lefay Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. The Source of Pain
2. Rooms of Sleep
3. Master of the Masquerade
4. Another Dawn
5. Hollow
6. I Roam
7. The Boon He Gives
8. To Isengard
9. In the Court of the Crimson King
10. Maleficium

Οι Stratovarius ήταν η πιο «μαλακή» εμφάνιση της ημέρας, αλλά ενδεχομένως και η πιο πολυαναμενόμενη. Οι Φινλανδοί power metal εκπρόσωποι είχαν ανέκαθεν πυρήνα οπαδών στην Ελλάδα και η προοπτική ενός, έστω μονόωρου, 90s σετ σίγουρα τράβηξε αρκετούς από αυτούς, με σαφώς αυξημένη παρουσία κόσμου όταν ήρθε η ώρα να βγει το συγκρότημα, με όλη τη σκηνή πλέον διαθέσιμη. Κακά τα ψέματα, με τις συναυλιακές επιλογές που κάνουν εδώ και χρόνια, δεν είναι εύκολο να πετύχει κανείς τους Stratovarius, εδώ ή αλλού, να τιμούν σε τέτοιο βαθμό εκείνη την εποχή της πορείας τους, όσο αγαπητή και αν είναι αυτή, συν ότι έχουν και κάποια χρόνια να περάσουν από τα μέρη μας. Οπότε η χαρά όταν μπήκαν με το ‘Destiny’ απόλυτα δικαιολογημένη, ακόμα και αν τα θέματα στον ήχο «έθαψαν» εκεί και σε μερικές άλλες περιπτώσεις τις κιθάρες. Το συνολικό πακέτο, με κομμάτια όπως ‘The Kiss of Judas’, ‘4000 Rainy Nights’ και ‘Black Diamond’, παρέσυρε και δημιούργησε πολύ όμορφες στιγμές, και ας έλειψαν τα ‘Dreamspace’ και ‘Fourth Dimension’ (κρίμα πάντως), ενώ η ατμόσφαιρα κυμάνθηκε από ενθουσιώδης ως και συγκινητική ακόμα.

Δυστυχώς για κάποιους, υπήρξε και ένα μελανό σημείο, καθώς η επιμονή μιας μικρής ομάδας να κάνει «moshing» κάπου στο ‘The Kiss of Judas’ ενώ ο περίγυρός τους ξεκάθαρα δεν είχε καμία διάθεση οδήγησε σε διαπληκτισμό. Ο νοών νοείτω, αν δεν υπάρχει συμμετοχή τότε δεν είναι moshpit, είναι απλά 3-4 να βαράνε τους άλλους, και αυτοί οι 3-4 να βρίζουν, να απειλούν και να ζητούν και τα ρέστα όταν τους ζητείται από πολλούς να σταματήσουν είναι απαράδεκτο. Μακριά από συναυλίες τέτοια στοιχεία και ευτυχώς που η κατάσταση δεν εκτραχύνθηκε πάρα πολύ.

Για τους υπόλοιπους, πήραν αυτό που ήθελαν και το ευχαριστήθηκαν μέχρι τέλους, όπου το sing-along για το ‘Hunting High and Low’ αποτέλεσε ιδανικό κλείσιμο. Εις το επανιδείν.

Stratovarius Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. Destiny
2. Phoenix
3. The Kiss of Judas
4. S.O.S.
5. Stratosphere
6. 4000 Rainy Nights
7. Black Diamond
8. Paradise
9. Speed of Light
10. Hunting High and Low

Έχω την εντύπωση ότι ένα μικρό μέρος του κόσμου αποχώρησε μετά τους Stratovarius, και ομολογουμένως οι Blood Fire Death δεν έχουν καμία σχέση ηχητικά, άρα ούτε και τον ίδιο κόσμο. Αλλά αν κάποιοι έφυγαν, έχασαν. Γιατί το υλικό των Bathory δεν έχει μόνο ιστορική αξία, αλλά και μουσική, και οι Blood Fire Death είναι τεχνίτες, ένας και ένας, και το εκτελούν φοβερά. Αυτό λέει η επέλαση που ξεκίνησε με ‘A Fine Way to Die’ και συνεχίστηκε εκτροχιασμένα για τα επόμενα 75 λεπτά. Μιλάμε για μουσικούς όπως ο Apollyon, o Grute Kjelsson, ή εν προκειμένω ο Ihsahn. Μιλάμε για τραγούδια που θεμελίωσαν ένα ιδίωμα, δια χειρός μιας μορφής λατρεμένης και θρυλικής στον extreme χώρο. Οι βροντερές ιαχές για Bathory και Quorthon υπογράμισσαν πόσο διψασμένο είναι το κοινό για τέτοιες εκτελέσεις, για τραγούδια που για σειρά ετών ακούγονταν μόνο μέσα από τους δίσκους και που οι Blood Fire Death  εδώ και αρκετό καιρό ζωντανεύουν επί σκηνής, με σεβασμό και ταλέντο.

Μαύρη μυσταγωγία μέσα από σκότος και φλόγες (κυριολεκτικά και μεταφορικά, ωραίο το pyro). Σετ στραμμένο περισσότερο στη δεκαετία του ’80 και τους πρώτους δίσκους των Bathory, πηγαίνοντας πίσω μέχρι τις πρώτες ηχογραφήσεις με την παρουσία του τότε μπασίστα Frank Melander αυτοπροσώπως να δίνει άλλον αέρα σε αυτήν τη ανάσταση. Αλλά είπαμε και πριν, σεβασμός. Οι Blood Fire Death είναι tribute σχήμα, το ξέρουν και το παίρνουν πολύ σοβαρά, οπότε δε χρειάζεται να στέκεται δίπλα τους κάποιος από το παρελθόν των Bathory για να απογειώσουν κομμάτια όπως το ‘Enter the Eternal Fire’, το ‘For All Those Who Died’ ή το ‘Woman of Dark Desires’. Πραγματικά, το μόνο παράπονο που θα μπορούσε να έχει κανείς ήταν ότι θα ήθελε κι άλλο, περισσότερο χρόνο, περισσότερα τραγούδια, να μπουν στην τελετή το ‘Hammerheart’ και το ‘Twilight of the Gods’ και να μην περιοριστούν μόνο στην τρομερή εκτέλεση του ‘Shores in Flames’. Fire!

Λέμε ευχαριστώ για αυτά που ακούσαμε όμως, για αυτά που μπορέσαμε να ζήσουμε και που τόσο απλόχερα μας έδωσαν οι Blood Fire Death. Και αν μη τι άλλο, στο κοινό το έβλεπες και το ένιωθες. Και όταν ήρθε η ώρα για κλείσιμο με το φερώνυμο, όταν αλάλαξε ο κόσμος για αίμα, φωτιά και θάνατο, όταν οι φλόγες έπεσαν και η μπάντα αποσύρθηκε, αυτό που έμεινε ήταν ικανοποίηση και η πεποίθηση ότι ζήσαμε μια σπάνια εμπειρία.

Blood Fire Death Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. A Fine Way to Die
2. The Rite of Darkness
3. Enter the Eternal Fire
4. For All Those Who Died
5. Born for Burning
6. Call From the Grave
7. Shores in Flames
8. Raise the Dead
9. The Return of Darkness and Evil
10. Sacrifice
11. Woman of Dark Desires
12. Blood Fire Death

Rock Hard Festival Ημέρα 2η – Angra, Udo Dirkschneider, Blaze Bayley, Frank Blackfire, Dreamlord

Παρόμοιες εικόνες το απόγευμα του Σαββάτου όπως και την Παρασκευή, με τους Dreamlord να πιάνουν τη σκηνή και να τρώνε χωρίς παράπονο τον ήλιο, έχοντας από κάτω μερικούς δικούς τους οπαδούς και τους πρώτους αφιχθέντες από το ευρύτερο σύνολο. Πρόκειται εξάλλου για συγκρότημα που υπάρχει εδώ και τρεις δεκαετίες, και ας χρειάστηκε το μεγαλύτερο μέρος από αυτές για να βγει επίσημο ντεμπούτο. Ομολογώ ότι δεν είχα κάποια πρότερη εξοικείωση με τη μουσική τους, όπως είχα με τους Leatherhead μέσω του ‘Violent Horror Stories’ την προηγουμένη, αλλά το ελληνικό σχήμα φρόντισε να ανοίξει με το σωστό τρόπο τη μέρα και απέδωσε δυναμικά το thrash του, ανοίγοντας και την όρεξη για τα επακόλουθα.

Frank Blackfire δηλαδή, με την κληρονομιά του τευτονικού thrash στις πλάτες του. Οι Sodom δεν περιοδεύουν, ο κιθαρίστας δεν είναι ικανοποιημένος με αυτό, οπότε η λύση προφανής. Παίρνει τον κατάλογο της μπάντας, προσθέτει και λίγο Kreator και σκάει ως power trio σε σκηνές για να πάρει κεφάλια. Δύσκολο να πεις με τέτοια προσέγγιση πως δεν το θέλει και δεν το γουστάρει και έβγαλε αυτήν την ενέργεια και τη θέληση στη σκηνή του Rock Hard Festival με το παραπάνω. Μπορεί να μην πήρε τα moshpits που ήθελε, με λίγους μόνο να ανταποκρίνονται στο σχετικό κάλεσμα και να ρίχνουν κύκλους, αλλά αυτό δεν τον σταμάτησε και η έλλειψη moshing σίγουρα δε σήμαινε πως το κοινό δε γούσταρε παρέα. Δεν κάνεις έτσι στο ‘People of the Lie’ και στο ‘Agent Orange’ αν έχεις έρθει εκεί για τουρισμό. Πολεμικό το κλίμα, χωρίς βέβαια να περνάμε αψήφιστα τις αντιπολεμικές δηλώσεις που προηγήθηκαν του ‘Remember the Fallen’. Μακάρι όλοι οι πόλεμοι να ήταν έτσι. Κιθάρες να σκληρίζουν, ντραμς να βροντούν, κόσμος να βροντοφωνάζει και μετά ιαχές και επευφημίες. Α, και με encore. Το πήραμε και αυτό.

Frank Blackfire Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. Victims of Society
2. Renewal (Kreator cover)
3. People of the Lie (Kreator cover)
4. Agent Orange (Sodom cover)
5. Sodomy and Lust (Sodom cover)
6. Remember the Fallen (Sodom cover)
7. Bombenhagel (Sodom cover)

Encore

1. Ausgebombt (Sodom cover)

Δεν ξέρω αν το έχετε ακουστά, αλλά σε αυτήν τη χώρα γουστάρουμε Iron Maiden. Όλες τις εποχές, μαζί και αυτή του Blaze Bayley, στον οποίο επεφύλασσε θερμότατη υποδοχή το κοινό του Rock Hard Festival. Ο ίδιος το γνωρίζει καλά και ανέβηκε στη σκηνή φορώντας μπλούζα του φεστιβάλ και μιλώντας στην πορεία για τη στήριξη που του έδειξαν οι Έλληνες οπαδοί όταν ήταν μέλος των Iron Maiden. Και Iron Maiden έδωσε, με διασκευή στο ‘Doctor Doctor’ για ξεκίνημα, το δικό του scream for me στο ‘The Clansman’ και αρκετή δήθεν απογοήτευση στην εντονότατη ανταπόκριση μέχρι να ανεβούν οι συχνότητες αρκετά ψηλά, φωνητικές ασκήσεις και πολύ sing-along σε μερικές από τις πιο αγαπητές συνθέσεις των ‘The X Factor’ και ‘Virtual XI’. Νομίζω δε χρειάζεται περιγραφή για το τι έγινε στο ‘The Clansman’, στο ‘Man on the Edge’ άνοιξε moshpit (ορίστε Frank, απλά άργησε λίγο), το sing-along φωτιά στο ‘Futureal’ και το ‘The Angel and the Gambler’ ήρθε τουλάχιστον σε συντομευμένο και πλακατζίδικο πακέτο. Δε θα επέλεγα αυτό για κλείσιμο και ομολογώ ότι μου έλειψε το ‘The Sign of the Cross’, κατά τη γνώμη μου το κορυφαίο κομμάτι που έχει τραγουδήσει ποτέ ο Blaze Bayley, αλλά ας είναι. Δε χαλιόμαστε για αυτά. Όχι με όσα έχουν προηγηθεί, όχι όταν έχεις την ευκαιρία να ζήσεις έστω σε μικρογραφία Maiden στιγμές. Νομίζω έγινε ξανά εμφανέστατο για ποιο λόγο αρέσει στον τραγουδιστή να μας επισκέπτεται.

Blaze Bayley Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. Doctor Doctor (UFO cover, instrumental only)
2. Lord of the Flies
3. Justice of the Peace
4. Judgement of Heaven
5. Born as a Stranger
6. The Clansman
7. Man on the Edge
8. Futureal
9. The Angel and the Gambler (shortened)

Πάμε και για δεύτερο γύρο πρώην τραγουδιστή που έρχεται με κομμάτια από το παρελθόν του. Udo, Udo! Η αυθεντική φωνή των καλύτερων δίσκων των Accept, σε ένα best of set μιας ώρας ακούγεται σαν διαφήμιση αλλά αρκεί και ως περιγραφή, γιατί από την αρχή μέχρι το τέλος της εμφάνισης του Udo Dirkschneider και της μπάντας του ο κόσμος δε σταμάτησε το τραγούδι. Τρελό sing-along, ωωω-ωωω-ωωω για μέρες (ίσως και λίγο παραπάνω του πρέποντος να λέμε την αλήθεια, χώραγε ένα τραγούδι ακόμα), ατελείωτα σόλο, Accept κορυφές, ήχος καλός, Udo φορμαρισμένος… Ειδικά από ‘Metal Heart’ μέχρι ‘Balls to the Wall’ επικράτησε το αδιαχώρητο, το ‘Princess of the Dawn’ τράνταξε την Αθήνα, αλλά μη φανταστείτε ότι αυτό σημαίνει πως στα υπόλοιπα τραγούδια καθόταν ήσυχος ο κόσμος. Κάθε άλλο. Να ‘παιζε και ένα ‘Restless and Wild’ για φινάλε και θα είχαμε γκρεμίσει την Τεχνόπολη. Ένα με τη μουσική το κοινό και η εμφάνιση ξέφυγε.

Udo Dirkschneider Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. Fast as a Shark
2. Living for Tonite
3. Midnight Mover
4. Breaker
5. Metal Heart
6. Up to the Limit
7. Princess of the Dawn
8. Balls to the Wall
9. Burning

Και πάμε για μεγάλο φινάλε. Angra, ‘Holy Land’, Kiko Loureiro… Η αλήθεια είναι ότι δεν πήραμε ακριβώς αυτό, γιατί τελικά δεν ακούσαμε ολόκληρο το ‘Holy Land’, αλλά το μισό, κάτι που σίγουρα απογοήτευσε μερικούς που είχαν έρθει ελπίζοντας και περιμένοντας την πλήρη εκτέλεση του δίσκου. Τον Kiko Loureiro τον είδαμε επί σκηνής ωστόσο και από μουσική Angra ακούσαμε αρκετή, αν και δυστυχώς ο ήχος στάθηκε εμπόδιο σε αρκετές περιπτώσεις, με τις κιθάρες πολύ δυνατά και αδικημένα τα βραζιλιάνικα όργανα και τον Alírio Netto.

Πήραμε σόου όμως. Το ‘Carry On’ ήταν το εναρκτήριο λάκτισμα για ένα ταξίδι σχεδόν αποκλειστικά στους παλιούς Angra, καθώς με εξαίρεση το ‘Tide of Changes’ το σετ κινήθηκε σε εποχές είκοσι και τριάντα χρόνια πίσω. Με τους κιθαρίστες να εναλλάσσονται και να μοιράζονται τα σόλο, η εικόνα και η αισθητική μπήκαν σε ένα μεταβαλλόμενο φάσμα, τα περάσματα του Netto από το πιάνο (κόλλησε και την αρχή από το ‘The Show Must Go On’ στο ‘Silence and Distance’) δημιουργούσαν ατμόσφαιρα πιο συλλογιστική ή και ρομαντική, ο κόσμος δε δίστασε να ακολουθήσει εκεί που έπρεπε (εντυπωσιακό πόσα μπορεί να πει κανείς στο ‘Nothing to Say’) και η απόδοση αν μη τι άλλο ήταν πολύ καλή – ‘Carolina IV’ και ‘Wuthering Heights’ ισοπέδωσαν.

Μια πολύ ιδιαίτερη εμφάνιση και εδώ λοιπόν, μια εμφάνιση που δύσκολα θα μπορούσε να πετύχει κανείς αλλού, στο πνεύμα του Rock Hard Festival. Συναυλία που συγκίνησε, αγαπημένα τραγούδια από το παρελθόν, μπάντα που έφερε κόσμο από κάθε πλευρά του πλανήτη και ναι, είχαμε Βραζιλιάνους να χορεύουν και να χτυπιούνται δίπλα. Τριάντα χρόνια μετά, η Holy Land καλεί ακόμα.

Όσο για μας, περιμένουμε την επόμενη χρονιά και το επόμενο φεστιβάλ, για άλλο ένα σύνολο εμπειριών που δε φανταζόμασταν και που θέλουμε πολύ χωρίς ίσως να το ξέρουμε.

Angra Setlist – Rock Hard Festival 2026

1. Carry On
2. Tide of Changes – Part I
3. Tide of Changes – Part II
4. Nothing to Say (Crossing recorded intro)
5. Silence and Distance (Queen – The Show Must Go On piano intro)
6. Carolina IV
7. Make Believe
8. Angels and Demons
9. Wuthering Heights (Kate Bush cover)
10. Nova Era (In Excelsis recorded intro)