Soundgarden – Superunknown: Η ιστορία πίσω από κάθε κομμάτι

Soundgarden - Superunknown / Εξώφυλλο
Soundgarden - Superunknown / Εξώφυλλο

Σε μία εποχή όπου η grunge μουσική μεσουρανούσε, οι Soundgarden, πρωτεργάτες του grunge κινήματος, βρίσκονται στην άβολη θέση να «βλέπουν την πλάτη» των NirvanaAlice in Chains και Pearl Jam.

Παρότι «παλιότεροι» από αυτούς, δεν έχουν καταφέρει ακόμα να γράψουν έναν δίσκο που να κάνει breakthrough εμπορική επιτυχία.

Μπορεί το ‘Badmotorfinger’ του 1991 να είχε κερδίσει ήδη μία θέση στις top κυκλοφορίες της δεκαετίας, αλλά η απαραίτητη ώθηση για την κατάληψη μιας θέσης στην αιωνιότητα προήλθε από το ‘Superunknown’ (1994), με τους Soundgarden να φωνάζουν βροντερό παρών και να ντεμπουτάρουν στη θέση No.1 στα αμερικανικά charts.

Με έναν δίσκο του οποίου το μόνο αρνητικό σημείο είναι τα 70+ λεπτά διάρκειας και ο τεράστιος όγκος που πρέπει ο ακροατής να αφομοιώσει (15 τραγούδια), ο Chris Cornell και η εκλεκτή παρέα του κατάφερναν να χωρέσουν μερικά απ’ τα κομμάτια-ορόσημα της καριέρας τους, μερικά από τα πιο φορτισμένα, τα πιο ενδοσκοπικά, τα πιο σκοτεινά σημεία της ψυχής τους.

Θέλαμε να αποφύγουμε τη διαδικασία του να επιλέξουμε τι να κόψουμε και τι όχι.

… δήλωσε κάποτε ο Chris Cornell αναφορικά με τον λόγο της τόσο μεγάλης διάρκειας του δίσκου.

Ποιος ήταν, όμως, ο λόγος που αυτό το άλμπουμ πέτυχε; Ίσως το σκότος που το περιέβαλε, ίσως τα παρανοϊκά σκηνικά που μετέπειτα μετατράπηκαν σε μυστήρια clips (αρκεί μια ματιά στο videoclip του ‘Black Hole Sun’ – δείτε το παρακάτω), ίσως το φλερτ με την ψυχεδέλεια σε πολλά σημεία, ίσως το ισχυρό κίνητρο που υπήρχε για τη μεγάλη καταξίωση.

Ίσως το ότι δεν διανοήθηκαν να «ακρωτηριάσουν» τα στοιχεία της μουσικής που τους έκαναν πιο δύσπεπτους από τους υπόλοιπους grunge συνοδοιπόρους τους, ίσως και απλά το ότι το άστρο τους ήταν προορισμένο να λάμψει τότε…

Το να βρεις το μυστικό της επιτυχίας είναι συνήθως μία δύσκολη διαδικασία, σίγουρα όχι απόλυτη και σίγουρα ποτέ αντικειμενική. Όμως, το να προσπαθήσεις να την αποσυνθέσεις και να την ψαχουλέψεις κομμάτι-κομμάτι, είναι μετά βεβαιότητας μια πιο «φιλική» διαδικασία. Ξεκινάμε λοιπόν:

Let Me Drown

Γκρουβάτοι, heavy και αρκετά «παρανοϊκοί», οι Soundgarden δίνουν το έναυσμα με το ‘Let Me Drown’.

Ο ίδιος ο Cornell, εξηγώντας πώς γράφτηκε το κομμάτι, εξήγησε πως το συνέθεσαν σκεπτόμενοι ότι πρέπει να γράψουν ένα κομμάτι συναυλιακό, κάτι μεταξύ mid και up tempo και, έτσι, έγραψαν αυτό το riff based κομμάτι.

Όσο για τους στίχους, αν ο Cornell ήταν expert σε κάτι, αυτό ήταν (και) οι «θολοί» του στίχοι, οι οποίοι, όπως είχε κάποτε εξηγήσει, προήλθαν από την ίδια τη μουσική στο συγκεκριμένο κομμάτι.

Stretch the bones over my skin
Stretch the skin over my head
I’m going to the holy land
Stretch the marks over my eyes
Burn the candles deep inside
Yeah you know where I’m coming from
[Όλοι οι στίχοι]


My Wave

Αρκετά catchy και σίγουρα πιο εύπεπτο από το προηγούμενο, το ‘My Wave’ είναι ένα κομμάτι-προτροπή έκφρασης των συναισθημάτων μας.

«Πράξε όπως νιώθεις» με λίγα λόγια. Σύμφωνα με δηλώσεις του Cornell, ήταν εντελώς αυθόρμητο.

Είχαμε τελειώσει την πρόβα, ήμασταν έτοιμοι να φύγουμε. Αλλά κάποιος άρχισε να παίζει αυτό το riff και τελικά όλοι κάτσαμε και παίξαμε αυτό το κομμάτι. -Chris Cornell

Break, if you like the sound
If it gets you up
If it brings you down

Share, if it makes you sleep
If it sets you free
If it helps you breathe
[Όλοι οι στίχοι]


Fell On Black Days

Κομμάτι-ορόσημο για τους Soundgarden, σφραγίδα περιοπής στον ήχο και το ύφος της grunge μουσικής, απόσταγμα ψυχής από έναν από τους πιο χαρισματικούς frontmen της γενιάς του.

Το κομμάτι αυτό είναι για εκείνη τη στιγμή που ξυπνάς και συνειδητοποιείς πως περνάς μία πολύ σκοτεινή περίοδο της ζωής σου. -Chris Cornell

Ως έφηβος, ο Chris Cornell είχε περάσει ένα σοβαρό καταθλιπτικό επεισόδιο. Σπάνια ξεμύτιζε από το σπίτι του, ενώ υπήρχε μια περίοδος που έκανε να βγει από το σπίτι του έναν χρόνο.

Περνούσε όλο τον χρόνο του παίζοντας κιθάρα και ντραμς και από αυτήν τη δύσκολη φάση της ζωής του, προέκυψε, πολλά χρόνια μετά, αυτό το συγκλονιστικό κομμάτι.

Whatsoever I’ve feared has
Come to life
Whatsoever I’ve fought off
Became my life
Just when everyday
Seemed to greet
Me with a smile
Sunspots have faded
And now I’m doing time
Cause I fell on
Black days
[Όλοι οι στίχοι]


Mailman

Η Sabbath-ική επιρροή των Soundgarden υπήρχε σε όλη τους την καριέρα και είναι πασιφανής και στο ‘Mailman’.

Ένα βαρύ riff οδηγεί ολόκληρο το κομμάτι, ενώ, διαβάζοντας τους στίχους, θα μπορούσε να πλάσει στο μυαλό του την εικόνα ενός τύπου που, καταξιωμένος πια, συναντά κάποια από το παρελθόν του, η οποία ξαφνικά αρχίζει να του δίνει και πάλι σημασία.

Βέβαια, οι στίχοι του Cornell είναι αρκετά «θολοί», οπότε η ερμηνεία τους έγκειται κατά πολύ στο πώς το βλέπει ο καθένας…

For all of your kisses turned
To spit in my face
For all that reminds me
Which is my place
For all the times when
You made me disappear
This time I’m sure you will
Know that I’m here

I know I’m headed for the bottom
But I’m riding you all the way
[Όλοι οι στίχοι]


Superunknown

Το μακρόσυρτο και τέρμα-τα-γκάζια ομώνυμο κομμάτι του δίσκου, είναι ένα ακόμα απ’ τα κομμάτια εξέχουσας σημασίας στην πορεία των Soundgarden.

Εδώ μάλλον ο Chris Cornell θέλει να πει ότι «τα πράγματα είναι έτσι όπως εσύ τα ερμηνεύεις»…

If this isn’t what you see
It doesn’t make you blind
Yea, if this doesn’t make you feel
It doesn’t mean you’ve died
[Όλοι οι στίχοι]


Head Down

Αργόσυρτο, σχεδόν ψυχεδελικό και ύπουλα εθιστικό, το ‘Head Down’ είναι ένα διαμαντάκι, καλά «κρυμμένο» στον δίσκο, έτοιμο να το ανακαλύψεις. Μάλλον κάτι κοντά σε διαμαρτυρία, για το πώς «ελέγχονται» τα συναισθήματα και τα αποτελέσματα των πράξεών μας.

We see you laugh
We see you dance
We take that away
Every day

We see you cry
We turn your head
Then we slap your face

We see you try
We see you fail
Some things never change
[Όλοι οι στίχοι]


Black Hole Sun

Όλα ξεκίνησαν όταν ο Chris Cornell (παρ)άκουσε την έκφραση «Black Hole Sun» σε μία εκπομπή.

Η φράση, βέβαια, δεν είχε ειπωθεί ποτέ, αλλά τρύπωσε στο μυαλό του και μετενσαρκώθηκε στίχους, μιας και ο Cornell είχε δει την επιτυχία να έρχεται έπειτα από τέτοιον «προκλητικό» τίτλο.

Αφού οι στίχοι είχαν ολοκληρωθεί, έγραψε και τη μουσική, βασιζόμενος σε όσα του έφερναν στο μυαλό ως εικόνες οι στίχοι.

Το να γράψω ψυχρούς και σκοτεινούς στίχους συνήθως με κάνει να νιώθω καλύτερα.
-Chris Cornell

Συνοδευόμενο από ένα videoclip που αγγίζει τα όρια της παράνοιας (και των ψυχοτροπικών μανιταριών), το ‘Black Hole Sun’ έγινε το σήμα κατατεθέν των Soundgarden, αποτελώντας το πιο δημοφιλές τραγούδι της καριέρας τους.

In my eyes
Indisposed
In disguise
As no one knows
Hides the face
Lies the snake
And the sun
In my disgrace
[Όλοι οι στίχοι]


Spoonman

«Feel the rhythm with your hands» είναι ο πρώτος στίχος του ‘Spoonman’, που παραμονεύει να σου πάρει τα μυαλά με το που πατάς το play. Ακραία εθιστικό, με γκρούβα που σε καταπίνει, διαδέχεται ιδανικά το ‘Black Hole Sun’.

Είναι γραμμένο για έναν street artist στο Seattle με όνομα Artis the Spoonman, ο οποίος έπαιζε μουσική με κουτάλια. Τα κουτάλια του ακούγονται στο τραγούδι, ενώ ο ίδιος εμφανίζεται και στο clip.

Feel the rhythm with your hands
Steal the rhythm while you can, spoonman
Speak the rhythm on your own
Speak the rhythm all alone, spoonman

Spoonman, come together with your hands
Save me, I’m together with your plan
Save me
[Όλοι οι στίχοι]


Limo Wreck

Για το σχετικά άγνωστο, αλλά ιδιαίτερο, ‘Limo Wreck’, τα ‘χει πει καλύτερα απ’ όλους ο Chris Cornell:

Νομίζω πως υπάρχουν κάποια τραγούδια στο ‘Superunknown’ που καθόρισαν την μπάντα και τον ήχο μας ως κάτι που δεν μπορείς να συγκρίνεις με τη δουλειά άλλης μπάντας.

Υπάρχουν στοιχεία από κομμάτια άλλων δίσκων, αλλά τα έχουμε αναμείξει.

Αν ακούσεις τη μουσική του ‘Limo Wreck, είναι ένα μείγμα ρυθμών και μελωδιών, τα οποία όλα οδηγούν κάπου, χωρίς να μπαίνουν σε φόρμες της ροκ που γνωρίζαμε ως τότε.

Όσον αφορά τους στίχους, μάλλον ο Cornell σκοπεύει να καταδείξει την καταστροφή στην οποία είναι καταδικασμένος ο κόσμος μας (έτσι όπως τον έχουμε φτιάξει), αλλά και την αδιαφορία ως προς αυτό το γεγονός.

Tears of the feeble
Hands of the slaves
Skin of the mothers
Mouths of the babes
Building the towers
Belongs to the sky
When the whole thing
Comes crashing down
Don’t ask me why
[Όλοι οι στίχοι]


The Day I Tried To Live

Ένα ακόμα κομμάτι-ορόσημο των Soundgarden και σίγουρα μία από τις καλύτερες ερμηνείες του Chris Cornell. Νοηματικά, κάτι σαν το «αδερφάκι» του ‘Fell On Black Days’. Κατά δήλωση του Cornell:

Η ατμόσφαιρα που ήθελα να μεταδώσω ήταν αυτό το πράγμα που παθαίνουν όλοι, που ξυπνάνε ξαφνικά ένα πρωί και δεν θέλουν να σκέφτονται πώς θα περάσουν τη μέρα τους και αρχίζουν να μονολογούν.

Υπάρχουν πολλές στιγμές που χάνεις την ελπίδα σου, θες να τα παρατήσεις και να γυρίσεις στο κρεβάτι σου και να πεις «γάμησέ το».

Αλλά τελικά πείθεις τον εαυτό σου ότι αυτή τη φορά θα το κάνεις σωστά και ότι αυτή είναι η τελευταία φορά που το κάνεις.

 

I woke the same as any other day
Except a voice was in my head
It said seize the day, pull the trigger, drop the blade
And watch the rolling heads
[Όλοι οι στίχοι]


Kickstand

Αγνό rock ‘n’ roll έρχεται να διαδεχθεί τη θλίψη του ‘Fell On Black Days’ με το groov-άτο ‘Kickstand’ να ανεβάζει τους τόνους. Όσο για το στιχουργικό κομμάτι… Το αφήνουμε στην κρίση σας.

Kickstand, you got loose and I threw up
Kickstand, you got the juice to fill my cup
My mother says that it’s alright
My mother says that’s the only life

So do it right
Do it right
Come stand me up
Come stand me up
[Όλοι οι στίχοι]


Fresh Tendrils

Οι Soundgarden είχαν ταλέντο στο να γράφουν πιασάρικα κομμάτια, συνοδεύοντάς τα με τις ψυχωμένες ερμηνείες του Cornell που έδιναν το κάτι παραπάνω.

Έτσι και στο ‘Fresh Tendrils’, ένα κομμάτι που αποτελεί μάλλον κάποιου είδους «παράπονο» για τη δομή των ανθρώπινων σχέσεων.

Long time coming
It seemed to take me through
Long time coming
Many served the few
And long to taste the shame
That bows down before you
[Όλοι οι στίχοι]


4th Of July

Βουτηγμένο στο σκοτάδι, τόσο μουσικά όσο και στιχουργικά, το ‘4th Of July’ περιγράφει μια περίεργη φάση της ζωής του Chris Cornell.

Όπως είχε δηλώσει κάποτε ο ίδιος σε συνέντευξή του:

Μία φορά που ήμουν μαστουρωμένος, άκουγα φωνές να έρχονται από πίσω μου. Ακόμα και από τον ύπνο μου σηκωνόμουν, μου μιλούσαν.

Στην πραγματικότητα, όμως, με έκαναν να νιώθω ωραία, γιατί ένιωθα πως έχω παρέα. Κάποια στιγμή κοίταξα πίσω, είδα ότι ο ένας φόραγε τζιν και μαύρη μπλούζα, ενώ ο άλλος κόκκινη μπλούζα.

Βρισκόντουσαν διαρκώς εκεί. Έμοιαζε με όνειρο, αλλά, όταν εστίασα, συνειδητοποίησα ότι δεν ήταν κανείς εκεί. Και είπα «Ω σκατά, ακούω φωνές». Το ‘4th Of July’ μιλάει για εκείνη την περίοδο.

Shower in the dark day
Clean sparks driving down
Cool in the waterway
Where the baptized drown
Naked in the cold sun
Breathing life like fire
Thought I was the only one
But that was just a lie
[Όλοι οι στίχοι]


Half

Ερμηνευμένο από τον μπασίστα του συγκροτήματος, Ben Shepherd, το ‘Half’ είναι ένα ακόμη σκοτεινό, σχεδόν παρανοϊκό κομμάτι, σαν βγαλμένο από το εξώφυλλο του δίσκου.

Διαβάστε την ιστορία του εξωφύλλου του δίσκου εδώ:

Ολόκληρη η φωτογραφία από το ‘Superunknown’ για πρώτη φορά στη δημοσιότητα

When I hand my love in
I’ll be done
A handed glove
Hides the door

Half a chance
Half a chance
We still
Have a chance
[Όλοι οι στίχοι]


Like Suicide

Παρά τον τίτλο του, ο Chris Cornell είχε ξεκαθαρίσει από νωρίς ότι το κομμάτι δεν έχει να κάνει με την αυτοκτονία.

Η έμπνευση για το κομμάτι προέκυψε όταν ο Cornell είδε έξω από την πόρτα του ένα πουλί που είχε πέσει με αποτέλεσμα να σπάσει τον λαιμό του («Dazed out in a garden bed / With a broken neck lays my broken gift»).

Το πρώτο πράγμα που έκανε, ήταν να πάρει ένα τούβλο και να χτυπήσει το πουλί στο κεφάλι, ώστε να το γλιτώσει από περαιτέρω ταλαιπωρία («And my last ditch was my last brick lent to finish her»).

Heard it from another room
Eyes were waking up just to fall asleep
Love’s like suicide
Dazed out in a garden bed
With a broken neck lays my broken gift
Just like suicide
[Όλοι οι στίχοι]


9 εκατομμύρια πωλήσεις (5 φορές πλατινένιο στις Η.Π.Α.) και 23 χρόνια μετά, το ‘Superunknown’ αποτελεί αδιαμφισβήτητα ένα από τα άλμπουμ-σταθμούς της δεκαετίας των ’90s και της χρυσής γενιάς της grunge, αν και η αλήθεια είναι ότι αποτελεί ένα από τα τελευταία μεγάλα πονήματα της σκηνής αυτής.

Μέσα σε όλα αυτά, δεν θα μπορούσε να μην αποτελεί το μεγάλο σημείο καμπής στην καριέρα των Soundgarden που είδαν το όνομά τους να γιγαντώνεται μετά την κυκλοφορία του.

Άλλωστε, πόσοι είναι αυτοί που δεν άρχισαν να τους ακούνε εξαιτίας του ‘Black Hole Sun’;