Συνέντευξη: Ο Χρήστος Νικολόπουλος είναι Straight On Music

Χρήστος Νικολόπουλος
Χρήστος Νικολόπουλος

Ο Χρήστος Νικολόπουλος μετράει πενήντα χρόνια μουσικής δημιουργίας. Πήρε τη σκυτάλη του λαϊκού τραγουδιού από μικρή ηλικία δείχνοντας εξαιρετικά δείγματα. Υπήρξε παραγωγικός σε όλη του τη διαδρομή διαγράφοντας μια σπουδαία πορεία. Τραγούδια του είπαν σημαντικοί ερμηνευτές όπως ο Στέλιος Καζαντζίδης, ο Στράτος Διονυσίου, ο Γιώργος Νταλάρας, η Ελένη Βιτάλη, η Χάρις Αλεξίου, η Λίτσα Διαμάντη, η Ελευθερία Αρβανιτάκη και αμέτρητοι άλλοι. Όντας δεξιοτέχνης του μπουζουκιού, αποτύπωσε με το δικό του τρόπο τους προβληματισμούς του συνθέτοντας τραγούδια που έμειναν στην ιστορία. Ο κορυφαίος λαϊκός δημιουργός μιλάει αποκλειστικά στο StraightOnMusic.

-Πώς ξεκινήσατε να ασχολείστε με τη μουσική;

Εγώ από πολύ μικρός αγαπούσα τη μουσική. Άρχισα να παίζω μπουζούκι το οποίο και διάλεξα ως όργανο γιατί το είχε κάποιος κοντινός μου συγγενής. Αρχικά έπαιζα μόνος μου και στη συνέχεια πήγα σε μια σχολή για να μάθω. Αυτό όλο γύρω στα δέκα μου χρόνια. Πολύ γρήγορα, όμως, υπήρξε εξέλιξη και βελτίωση και σε δύο χρόνια ήμουν δεξιοτέχνης. Τα πρώτα χρόνια άρχισα να παίζω στο τόπο που μεγάλωσα, στην Αλεξάνδρεια της Βέροιας, σε διάφορα μαγαζιά και σε εκδηλώσεις.

-Τι θυμάστε από την Αλεξάνδρεια;

Τα πάντα… Το σχολείο με τους συμμαθητές μου – που έχω τη χαρά να βρίσκομαι ακόμα με κάποιους από αυτούς -, την εκκλησία, τα πανηγύρια, τα γλέντια και τις συναθροίσεις. Αυτό που θυμάμαι πιο έντονα, όμως, είναι την προσωπική μου περιπέτεια με τη μουσική καθώς βγήκα στο επάγγελμα αρκετά νωρίς για βιοποριστικούς λόγους.

-Πηγαίνετε καμιά φορά;

Πάρα πολύ συχνά…

-Τι μουσικές επιρροές είχατε;

Άκουγα παραδοσιακά τραγούδια της πατρίδας μου και λαϊκά κομμάτια. Και φυσικά, οτιδήποτε έπαιζε το ραδιόφωνο αεκείνη την εποχή.

-Πότε ξεκινήσατε να εμφανίζεστε σε νυχτερινά μαγαζιά;

Ξεκίνησα γύρω στο 1963 και μετά από λίγο καιρό ήρθα στην Αθήνα. Στην Αθήνα έψαχνα δουλειά για δύο χρόνια και κάποια στιγμή βρέθηκα σε ένα μαγαζί, το Μουσικόν Καφενείον, όπου γνωρίστηκα και με άλλους μουσικούς. Εκεί, ήρθα σε επαφή με κάποιους αντζέντηδες οι οποίοι άρχισαν να μου κλείνουν δουλειές για ορισμένο χρονικό διάστημα σε διάφορα μέρη της Ελλάδας. Αργότερα, έμαθα ότι ο Στέλιος Καζαντζίδης έψαχνε οργανοπαίχτες για μπουζούκι και πήγα να με δει και τελικά με κράτησε.

-Πώς ήταν η πρώτη επαφή με τον Καζαντζίδη;

Πήγα και ζήτησε να του παίξω ορισμένα τραγούδια στο μπουζούκι. Του έπαιξα καλά ό,τι μου ζήτησε και στο τέλος μου είπε ότι με θέλει κοντά του. Σε μία εβδομάδα από τότε, δούλευα μαζί με τον Στέλιο Καζαντζίδη.

-Είχατε τρακ μέσα σας?

Όχι,καθόλου. Είχα θάρρος και εμπιστοσύνη στον εαυτό μου. Χρειάζεται να έχει αρκετό θάρρος ένας νέος δημιουργός για να πατήσει στα πόδια του και να κερδίσει αυτό θέλει…

-Πότε γράψατε τα πρώτα σας τραγούδια;

Τα πρώτα μου τραγούδια γράφτηκαν γύρω στο 1968. Μελωδίες δηλαδή, χωρίς στίχο. Τα έπαιξα στον Καζαντζίδη και του άρεσαν. Στη συνέχεια, μέσω του Καζαντζίδη, έγραψαν στίχους ο Κώστας Βίρβος και ο Χρήστος Κολοκοτρώνης. Ανάμεσα στα τραγούδια αυτά, ήταν το ‘Νυχτερίδες και Αράχνες’… Τα επόμενα χρόνια γράφτηκαν και άλλα σπουδαία τραγούδια για τον Καζαντζίδη.

-Εμφανιστήκατε στη χρυσή εποχή της δισκογραφίας. Πώς θυμάστε εκείνη την εποχή;

Ήταν μια πάρα πολύ παραγωγική εποχή. Πραγματικά η χρυσή εποχή της δισκογραφίας… Είχα την τύχη να συνεργαστώ με μεγάλους τραγουδιστές και εξαιρετικούς στιχουργούς. Η εποχή αυτή που περιγράφεις και εσύ ως χρυσή, διήρκησε μέχρι το 2004. Μετά άρχισε η κάτω βόλτα…

-Γιατί σήμερα η δισκογραφία έχει οδηγηθεί σε τέτοια κατρακύλα;

Οι λόγοι είναι πολλοί. Τότε ήταν άλλες εποχές. Υπήρχαν λίγοι καλλιτέχνες και αυτοί που άξιζαν πραγματικά έβρισκαν το δρόμο τους. Όχι ότι δεν υπήρχαν σκάρτα τραγούδια και τραγουδιστές όπως υπάρχουν και σήμερα. Τότε, όμως, κάποιος που είχε ταλέντο αναδεικνυόταν. Η διάδοση των τραγουδιών γινόταν μέσα από τα juke box. Πράγμα που σημαίνει ότι στα μαγαζιά που υπήρχαν juke box, οι καταστηματάρχες αγόραζαν τα δισκάκια και ο κόσμος άκουγε πληρώνοντας ένα μικρό ποσό το τραγούδι που ήθελε. Η διάδοση, δηλαδή, γινότανε από στόμα σε στόμα. Επίσης, στις δισκογραφικές εταιρείες υπήρχαν σημαντικοί παραγωγοί οι οποίοι είχαν αισθητήριο, μεράκι, όρεξη και αγάπη για τη παραγωγή ενός δίσκου και τη ματάδοση των τραγουδιών. Μια υγιής διαδικασία τόσο για τους δημιουργούς όσο και για το κοινό. Αργότερα, όμως, με την έλευση της ελεύθερης ραδιοφωνίας το πράγμα ενώ αρχικά το περιμέναμε να ωφελήσει τη δισκογραφία, ουσιαστικά έκανε μεγάλο κακό. Πέσαμε έξω σε αυτό που περιμέναμε. Μπήκε στη μέση ο ανταγωνισμός, τα συμφέροντα και τα ραδιόφωνα επί το πλείστον ήταν ειδησεογραφικά χωρίς να μεταδίδουν μουσική. Κάποια ραδιόφωνα που ήταν μουσικά χρηματίζονταν για να προωθούν ορισμένες δισκογραφικές δουλειές, πράγμα που γίνεται ακόμη και σήμερα. Επίσης, πρόβλημα αποτελεί και η στειρότητα της έμπνευσης των νέων δημιουργών γιατί δεν έχουν τα βιώματα των παλαιότερων δημιουργών, οι οποίοι έζησαν δύσκολες καταστάσεις. Φυσικά, το μεγαλύτερο πρόβλημα το έχει προκαλέσει η πειρατεία μέσω διαδικτύου και η δημιουργία της συνείδησης ότι μπορεί οποιοσδήποτε να ακούσει ό,τι θέλει χωρίς να πληρώσει τίποτε. Νόμοι δεν υπάρχουν και δεν εφαρμόζονται από το ίδιο το κράτος. Επομένως, η δισκογραφία έχει οδηγηθεί σε απίστευτη παρακμή.

-Λείπει από το χώρο της μουσικής κάτι καινούριο; Μια νέα πρόταση;

Φυσικά και λείπει. Όπως σου ανέφερα, όμως, η κρίση που μαστίζει τη δισκογραφία εμποδίζει την ανάδειξη και την εμφάνιση νέων και άξιων δημιουργών ή τραγουδιστών. Η εταιρεία είναι μαγαζί. Θέλει να βγάλει τα λεφτά της μέσα από αυτό που θα χρηματοδοτήσει. Αν αυτό που κυκλοφορήσει δεν κάνει τις αναμενόμενες πωλήσεις, ακόμα και αν είναι μεγάλο μουσικό έργο, δε θα ενδιαφερθεί να ασχοληθεί και να στηρίξει κάτι αντίστοιχο.

-Η επιτυχία μέσα από τα τραγούδια που γράψατε τι σας προσέφερε;

Πάρα πολλά πράγματα. Ένιωσα εξαιρετικά. Ο κόσμος με αγκάλιασε και μέσα από την αγάπη και την αποδοχή που έλαβα, συνέχισα αδιάκοπα να δουλεύω και να προσφέρω ό,τι καλύτερο είχα μέσα μου. Χάρη στην επιτυχημένη καριέρα μου, έλαβα μεγάλη ηθική και καλλιτεχνική ικανοποίηση, αλλά εξασφάλισα και τον βιοπορισμό μου ως άνθρωπος. Αυτά που κατάφερα να κάνω, ούτε που τα είχα φανταστεί όταν ξεκινούσα.

-Νιώσατε ότι χάσατε το μέτρο κάποια στιγμή;

Ποτέ. Ήμουν πολύ δυνατός χαρακτήρας και δεν είχα παρεκκλίσεις. Ήμουν ακέραιος και αφοσιωμένος στη μουσική και τη δημιουργία.

-Τι καταξιώνει ένα τραγούδι;

Υπάρχουν ορισμένα στοιχεία που πρέπει να έχει ένα τραγούδι για να αντέξει στο χρόνο. Θα πρέπει να έχει μια κλασσική δομή και φόρμα πάνω σε ορισμένες βάσεις ή να έχει μια διαφορετικότητα στη σύλληψη και την κατάθεση από τον δημιουργό. Το δεύτερο ειδικά, εξασφαλίζει έναν εντυπωσιασμό χωρίς, όμως, να είναι πυροτέχνημα που σκάει και σβήνει. Σε κάνει να το ψάξεις λίγο παραπάνω.

-Πείτε μου ένα τέτοιο δικό σας τραγούδι?

Το ‘Οι Κυβερνήσεις Πέφτουνε’ σε στίχους του Μανώλη Ρασούλη σε ερμηνεία του Γιώργου Νταλάρα. Ήταν μιας διαφορετικής μορφής τραγούδι.

-Έχουν αδικηθεί τραγούδια σας από τις δισκογραφικές εταιρείες;

Πολλά τραγούδια μου. Ο λόγος είναι ότι όταν κυκλοφορούσε ένας δίσκος οι δισκογραφικές εταιρείες φρόντιζαν να κυκλοφορούν διαφημιστικά σποτάκια με ένα-δυο τραγούδια. Οπότε αναγκαστικά αυτό που γινόταν γνωστό ήταν αυτό που υπήρχε στα σποτάκια. Αρκετά τραγούδια πολλών δημιουργών έχουν αδικηθεί με αυτόν τον τρόπο.

-Σε τι κατάσταση πρέπει να είναι ο δημιουργός για να γράψει ένα καλό τραγούδι;

Ένα τραγούδι γράφεται σε οποιαδήποτε συναισθηματική κατάσταση. Και όταν είσαι λυπημένος και όταν είσαι χαρούμενος. Κάθε φορά αποτυπώνει και εκφράζει κάτι διαφορετικό.

-Υπάρχει κάποια συνεργασία που δεν έγινε και θα θέλατε να είχε συμβεί;

Στα νυχτερινά μαγαζιά συνεργάστηκα με όλους σχεδόν. Δισκογραφικά δεν βρέθηκα με ορισμένους τραγουδιστές που θα ήθελα. Με τον Γρηγόρη Μπιθικώτση για παράδειγμα.

-Ποιό δικό σας τραγούδι ξεχωρίζετε μέσα σας;

Το ‘Στων Αγγέλων Τα Μπουζούκια’ είναι το τραγούδι που με αντιπροσωπεύει σε μεγάλο βαθμό. Είναι ζεϊμπέκικο και έχει μια δομή ιδιαίτερη. Η ιστορία που περιγράφει ο στίχος που έχει γράψει ο Μάνος Ελευθερίου με εκφράζει απόλυτα.

-Πώς είναι σαν άνθρωπος ο Χρήστος Νικολόπουλος;

Ένας απλός και καθημερινός άνθρωπος.

-Πώς είναι η καθημερινότητά σας;

Η καθημερινότητά μου είναι γεμάτη μουσική, τραγούδια και πρόβες. Όταν δεν ασχολούμαι με τη τέχνη μου αρέσει το ψάρεμα. Με ξεκουράζει και με αποφορτίζει από πολλά.

-Τι είναι για εσάς η μουσική;

Η μουσική για μένα είναι το παν. Μου χάρισε συγκινητικές στιγμές που δε θα ξεχάσω ποτέ στη ζωή μου.

-Τι συμβουλή θα δίνατε σε ένα νέο δημιουργό για να κάνει πραγματικότητα τα όνειρά του;

Δεδομένης της κρίσης που επικρατεί στο μουσικό καττεστημένο, θα τον συμβούλευα να προσπαθήσει όσο μπορεί να διεκδικήσει αυτό που θέλει. Και φυσικά, να εξασφαλίσει πρώτα τον βιοπορισμό του με κάτι άλλο γιατί από την τέχνη, δυστυχώς, δεν πρόκειται να εξασφαλιστεί.

-Τι σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε τα παρακάτω ονόματα;

Λευτέρης Παπαδόπουλος: το μισό ελληνικό τραγούδι

Λίνα Νικολακοπούλου: νεωτερίστικος τρόπος γραφής

Μάνος Ελευθερίου: κλασσικός στιχουργός με ποιητικά στοιχεία

Μανώλης Ρασούλης: ιδιαιτερότητα στο στίχο

Πυθαγόρας: η συνέχεια της Ευτυχίας Παπαγιαννοπούλου

Ελένη Βιτάλη: σπάνιο είδος

Χάρις Αλεξίου: ιστορική φωνή

Στέλιος Καζαντζίδης: σπάνιο φωνητικό φαινόμενο

Στράτος Διονυσίου: ανέδειξε τις ερμηνευτικές μνήμες του ρεμπέτικου

Βασίλης Παπακωνσταντίνου: ο λαϊκός ροκάς της Ελλάδας