ADVERTISING

John Coltrane: Ένας από τους τελευταίους αυθεντικούς τζαζίστες

Από τον ουρανό του μουσικού στερεώματος στην αγιοποίηση.
John Coltraine
John Coltraine

H 17 Ιουλίου ήταν πάντα μια δύσκολη ημερομηνία για τη μουσική και πώς θα μπορούσε να είναι διαφορετικά τα πράγματα, αφού αυτή έγραφαν τα ημερολόγια όταν έφυγε από τη ζωή ο John Coltrane, ίσως ο μεγαλύτερος σαξοφωνίστας όλων των εποχών.

Γεννημένος στις 23 Σεπτεμβρίου του 1926, αρχικά δοκίμασε την τύχη του στο κλαρινέτο και το αλτικόρνο, πριν η μητέρα του του χαρίσει το 1943 το πρώτο του σαξόφωνο, με τον ίδιο να σπεύδει να μοιραστεί το ταλέντο του με το κοινό καθώς μόλις στα 19 του έδινε επαγγελματικές συναυλίες, εντυπωσιάζοντας τους θαμώνες των χώρων που εμφανιζόταν.

Όπως αρκετοί μεγάλοι μουσικοί πριν από αυτόν, ο Coltrane κατατάχθηκε στον αμερικανικό στρατό το 1945 και σύντομα ήταν ο μαέστρος του δικού του Big Band του ναυτικού, με το οποίο έκανε και τις πρώτες του ηχογραφήσεις το 1946. Υπήρξε ένας από τους ελάχιστους ανθρώπους που μπήκαν στον αμερικανικό στρατό με ειδικότητα διαφορετική από αυτή του μουσικού, αλλά υπηρέτησε από ένα σημείο και μετά μόνο ως μουσικός… Ναι ήταν τόσο καλός!

Ο John Coltrane στο ναυτικό.
Ο John Coltrane στο ναυτικό.

Όταν τελείωσε τη θητεία του, ένα λαμπρό μέλλον άνοιγε μπροστά του. Ήδη περιζήτητος σε πολλές ορχήστρες, άρχισε να συνεργάζεται με αρκετά μεσαία ονόματα του χώρου εκείνης της εποχής, ενώ δεν έλειψαν ούτε οι συμπράξεις με γίγαντες όπως ο Dizzy Gillespie και ο Johnny Hodges. Δύο όμως ήταν οι στιγμές που σημάδεψαν την καριέρα του, όταν παρακολούθησε τον Charile Parker πρώτη φορά ζωντανά και όταν γνωρίστηκε με το Miles Davis.

Και ενώ η πρώτη ήταν αυτή που άλλαξε άρδην τον τρόπο που αντιλαμβανόταν τη μουσική -όπως τουλάχιστον υποστήριξε το ίδιος τότε-, η δεύτερη ήταν η καρμική του μουσική συνεργασία. Γνωρίζοντας τον Davis σε μια εποχή του πάλευε με την ηρωίνη για να ξανασταθεί στα πόδια του μουσικά, σχηματίζοντας μπάντα μετά από χρόνια, ήταν οι εμπνεύσεις του Coltrane στο σαξόφωνο αυτές που χρειαζόταν για να βρει τη χαμένη του έμπνευση και με ένα μικρό διάλειμμα, να παίξει με τον Thelonious Monk, με τη συνεργασία τους να συνεχίζεται αδιάκοπα ως το 1960.

Ήταν η αρχή του λαμπρότερου μουσικού διαστήματος του Coltrane και η αφορμή που ζητούσε για να εκτοξευτεί στην κορυφή του στερεώματος της τζαζ. Ακολούθησαν κι άλλες συνεργασίες με τον Davis, με τις συχνές όμως πλέον συγκρούσεις δύο μεγάλων προσωπικοτήτων να μην τους επιτρέπουν να μεγαλουργήσουν σαν άλλοτε. Διεύθυνε επίσης πλέον και τη δική του ορχήστρα και προτιμούσε να είναι αυτός ο μαέστρος. Μέχρι το τέλος της σύντομης ζωής του περπάτησε πολλά μουσικά μονοπάτια, δίνοντας έμφαση στην avant garde τζαζ. Τα τελευταία του χρόνια, η μουσική του απέκτησε μια ιδιαίτερη πνευματικότητα, καρπό της στενής σχέσης που είχε πλέον με τη θρησκεία.

Από αριστερά προς τα δεξιά: Miles Davis, Cannoball Adderley και John Coltrane σε μια από τις μεγαλύτερες τζαζ συνεργασίες όλων των εποχών
Από αριστερά προς τα δεξιά: Miles Davis, Cannoball Adderley και John Coltrane σε μια από τις μεγαλύτερες τζαζ συνεργασίες όλων των εποχών.

Ναι ο Coltrane ήταν ένας πιστός Χριστιανός Αφρικανός Ορθόδοξος σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, ωστόσο τα τελευταία του χρόνια, ήρθε πολύ κοντά με την πίστη του και αυτό πέρασε έντονα και στη μουσική του. Έφυγε από τη ζωή μόλις στα 40 του χρόνια νικημένος από τον καρκίνο του ήπατος -ή την ηπατίτιδα σύμφωνα με άλλες πηγές- εκπλήσσοντας δυσάρεστα τους πάντες, καθώς κανείς σχεδόν δε γνώριζε για τη βαριά του πάθηση. Το ημερολόγιο έγραφε 17 Ιουλίου 1967.

Μετά το θάνατό του, μια αίρεση άρχισε να λατρεύει τον John Coltrane σαν μετενσάρκωση του Θεού και εξίσωσε τον Charlie Parker με τον Ιωάννη το Βαπτιστή. Σύντομα η αίρεση ασπάστηκε την Ορθόδοξη πίστη και μετέτρεψε τον Coltrane από Θεό σε Άγιο και κάπως έτσι δημιουργήθηκε η Αφρικανική Ορθόδοξη Εκκλησία του Αγίου John Coltrane η οποία ενσωματώνει μουσική και στίχους του μεγάλου καλλιτέχνη στις προσευχές της και τις λειτουργίες της.

Αγιογραφία του John Coltrane κατά την Ορθόδοξη τεχνοτροπία.
Αγιογραφία του John Coltrane κατά την Ορθόδοξη τεχνοτροπία.

Διότι δεν πρέπει να ξεχνάμε πως πολλές φορές ένας θάνατος, γίνεται η γέννηση κάτι νέου…

Miles Davis & John Coltrane - Kind of blue