Sex Pistols: Το χρονικό μιας μουσικής εξέγερσης

Πριν ξεκινήσουμε την μουσική αναδρομή στο ένα και μοναδικό στούντιο άλμπουμ που κυκλοφόρησαν ποτέ οι Sex Pistols, θα ήθελα να κάνω μια μικρή αναφορά στον όρο punk και σε αυτά που πρεσβεύει όχι μόνο στη μουσική αλλά και στην κοινωνία γενικότερα.

Η λέξη punk έχει αμερικανική προέλευση και παρά την ακμή που γνώρισε στη Μεγάλη Βρετανία, στην αργκό, κατά τις δεκαετίες του ’30 και του ’40, δήλωνε το νεαρό που έχει φυλακιστεί και διατηρεί ομοφυλοφιλικές σχέσεις με άλλους κρατούμενους.

Η εν λόγω σημασία που δινόταν στην λέξη punk κατέστησε την χρήση της προκλητική κατά το 1970, όταν ήρθε να προστεθεί στα λεξιλόγια των απανταχού μουσικόφιλων και ροκάδων της εποχής το new wave, όπου χρησιμοποιούταν ως πιο επίσημος όρος του μουσικού κινήματος, χωρίς να αντικαθιστά το λήμμα punk όσον αφορά τον προσδιορισμό του γενικού ρεύματος της εποχής.

Σύμφωνα με άλλα λεξικά, punk είναι ο αρχάριος, ο πρωτάρης και στην ουσία το ίδιο το είδος της μουσικής εκφράζεται κυρίως από νέους που δεν έχουν την εμπειρία της σκηνής αλλά διαθέτουν την απαραίτητη ενέργεια και δυναμική για να ερμηνεύουν τον απλό ήχο της εξέγερσης ενάντια στην κενή καθημερινότητα.

Το Punk ως στοιχείο αντι-κουλτούρας μέχρι και σήμερα εκφράζει την αγανάκτηση ενάντια στα ανώτερα στρώματα εξουσίας, την ατομικιστική αντίληψη και την κακώς δομημένη, εξαθλιωμένη κοινωνία των συμφερόντων. Συνήθως φέρει ως χαρακτηριστικά τον fuzz ήχο της κιθάρας, την απλή μελωδία, τους προκλητικούς, πολιτικοποιημένους στίχους και την ενέργεια.

Αυτή είναι η κατάλληλη λέξη για να περιγράψει τη ζωντανή εμφάνιση μιας punk μπάντας. Ακόμα και κατά τη δημιουργία μουσικής σε στούντιο ήταν επιτακτική η ανάγκη να ηχογραφείται ένα κομμάτι όπως θα παιζόταν live. Τα τρία βασικά όργανα του punk είναι το μπάσο, η κιθάρα και τα τύμπανα. Το tempo είναι στα 4/4 αλλά μετέπειτα το συναντάμε και στα 2/4 με ρίζες το rock ‘n’ roll της δεκαετίας του ’50.

Το punk rock και το garage rock από την άλλη, είναι όροι που επινοήθηκαν από ροκ συντάκτες μουσικών περιοδικών και fanzines στα μέσα της δεκαετίας του ’60, για να περιγράψουν τον ήχο από αυτοδίδακτα ροκ συγκροτήματα της εποχής, όπως Ramones, The Clash, The Sonics κ.ά.

Πάμε στα δικά μας τώρα. Οι Sex Pistols ήταν ένα Λονδρέζικο συγκρότημα που σχηματίστηκε το 1975 και ξεκίνησε να μεταδίδει το είδος στην Αγγλία κάνοντάς το γνωστό στο ευρύ κοινό. Το γκρουπ διαλύθηκε μετά από λίγο καιρό, το 1978, μετά την αποχώρηση του Ιρλανδού τραγουδιστή Johnny Rotten ή για πολλούς, John Lydon, ο οποίος συνέχισε τη μουσική του καριέρα με τους Public Image Limited.

O μάνατζερ του συγκροτήματος, Malcolm McLaren τον ανακάλυψε όταν ο Johnny γυρνούσε ακόμα στους δρόμους του Λονδίνου με πράσινα μαλλιά και φορώντας ένα μπλουζάκι με στάμπα ‘Ι hate Pink Floyd’! Αφού γνωρίστηκαν λοιπόν ο Rotten σύχναζε σε ένα μαγαζί του McLaren, όπου μια μέρα τον ρώτησε αν ήθελε να συμμετέχει στους Sex Pistols. Ο Neil Young το 1979 εμπνεύστηκε από το νέο μουσικό ρεύμα κι έγραψε το ‘Hey Hey, My My (Into the Black)’, αποδίδοντας φόρο τιμής στον Johnny Rotten, τοποθετώντας τον πλάι στον βασιλιά Elvis.

The king is gone
but he’s not forgotten
Is this the story
of Johnny Rotten?

Ο μπασίστας του συγκροτήματος, Sid Vicious, πέθανε από υπερβολική δόση ναρκωτικών ουσιών τον Φεβρουάριο του 1979, μετά τη διάλυση του συγκροτήματος και αφού είχε αποφυλακιστεί. Σύμφωνα με δημοσιογράφους της εποχής ο Vicious ήταν κατά βάθος ένα ντροπαλό παιδί με άγριες διαθέσεις καθώς έχει επιτεθεί σε δημοσιογράφο της ΝΜΕ, με μια αλυσίδα μηχανής.

Ένα άλλο περιστατικό που προκάλεσε, ήταν στο νυχτερινό κλαμπ ‘Speakeasy’, όπου απείλησε έναν Dj και τον παρουσιαστή του Whistle Test. Το 1978 συνελήφθη για το φόνο της Nancy Spungen κι αργότερα αποφυλακίστηκε για να φυλακιστεί ξανά, όταν έσπασε ένα ποτήρι στο κεφάλι του Τοdd Smith.

O Sid Vicious μαζί με τον Αrthur Kane των New York Dolls θεωρούνται μέχρι και σήμερα οι ”καθαροί” μπασίστες της punk μουσικής κι αυτό διότι έπαιζαν όσα περισσότερα χτυπήματα μπορούσαν στον ίδιο τόνο.

Ο ατζέντης του γκρουπ, Malcolm McLaren, είχε δηλώσει το εξής:

Aν ο Johnny Rotten είναι η φωνή της πάνκ, τότε ο Sid είναι η νοοτροπία.

Έχει αναφέρει επίσης πως αν είχε γνωρίσει τον Vicious πριν προσλάβει τον Rotten, τότε θα ήταν αυτός ο τραγουδιστής της μπάντας, καθώς κατά την άποψή του, ήταν πιο χαρισματικός επάνω στη σκηνή.

Οι ικανότητες του Vicious στο μπάσο ήταν αμφιλεγόμενες καθώς μέχρι και ο κιθαρίστας των Sex Pistols, Steve Jones, όταν ρωτήθηκε σε μια συνέντευξή του γιατί ηχογράφησε αυτός το μπάσο στο ‘Never Mind the Bollocks’ και όχι ο ίδιος o Sid, η απάντησή του ήταν η εξής:

O Sid βρισκόταν στο νοσοκομείο με ηπατίτιδα κι έτσι δεν μπορούσε να παίξει, όχι ότι μπορούσε και ποτέ…

Ο Vicious εκείνη την εποχή είχε ζητήσει από τον Lemmy των Motörhead, να του μάθει πώς να παίζει μπάσο. Στους λίγους μήνες που μεσολάβησαν από την είσοδο του Sid στη μπάντα, μέχρι τη γνωριμία του με την Nancy Spungen, ήταν αφοσιωμένος στην δουλειά του και προσπαθούσε πολύ να μάθει να παίζει.

O δίσκος ‘Never Mind the Bollocks, Here’s the Sex Pistols’ κυκλοφόρησε στις 28 Οκτωβρίου 1977, από την Virgin Records. Από τη στιγμή της κυκλοφορίας του, η μπάντα ήταν ήδη εξαιρετικά αμφιλεγόμενη, αφού αποκλείστηκε από διάφορες εκπομπές της τηλεόρασης, απολύθηκε από δύο δισκογραφικές εταιρείες και της είχε απαγορευτεί να παίζει ζωντανά στα περισσότερα μέρη της Αγγλίας.

Το κομμάτι Holidays In The Sun’ έγινε τεράστια παγκόσμια επιτυχία και οι στίχοι του είναι εμπνευσμένοι από την προσωρινή διαμονή του συγκροτήματος στο Βερολίνο στα μέσα της δεκαετίας του ’70, όπου αντιμετώπισαν την ίδια αρνητικότητα που είχαν αντιμετωπίσει και στο Λονδίνο.

I don’t wanna holiday in the sun
I wanna go to the new Belsen
I wanna see some history
Cause now I got a reasonable economy

To ‘God Save the Queen’ συμπεριλήφθηκε στον πρώτο και μοναδικό δίσκο του συγκροτήματος το 1977 και κυκλοφόρησε ως single τον ίδιο χρόνο. Το single είχε εισπρακτική επιτυχία, φτάνοντας στο No.2 στα charts της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου.

Η μαμά Αγγλία τρώει τα παιδιά της όμως γιατί αρκετοί υποστηρίζουν πως το κομμάτι είχε φτάσει το No.1, ωστόσο δεν τοποθετήθηκε ποτέ εκεί καθώς το περιεχόμενό του προκαλούσε αμηχανία για προφανείς λόγους.

Το τραγούδι είναι ένα από τα γνωστότερα του συγκροτήματος κι έχει εμπνεύσει αρκετούς μουσικούς να το διασκευάσουν, με την πιο γνωστή διασκευή να είναι αυτή των Motörhead, οι οποίοι μάλιστα αργότερα το κυκλοφόρησαν και ως single.

God save the queen
She ain’t no human being
There is no future
In England’s dreaming

Don’t be told what you want
Don’t be told what you need
There’s no future, no future,
No future for you

God save the queen
We mean it man
We love our queen
God saves

To κομμάτιΑnarchy In The U.K.’ ήταν το πρώτο επίσημο single του δίσκου. Σε μια περίοδο που η Μ. Βρετανία ετοιμαζόταν για γενική απεργία, οι Sex Pistols προκάλεσαν μεγάλη αναταραχή με τους στίχους του, οι οποίοι προωθούν τη βία εναντίον της κυβέρνησης.

Οι Megadeth διασκεύασαν το κομμάτι το 1988 όπου και κυκλοφόρησε ως single. To περιοδικό Rolling Stone το κατέταξε στο No.56 στη λίστα με τα τα 500 καλύτερα τραγούδια όλων των εποχών.

How many ways to get what you want
I use the best
I use the rest
I use the enemy
I use anarchy

Cause I
Wanna be
Anarchy
It’s the only way to be

Τόνοι μελάνης έχουν ξοδευτεί για συγκροτήματα που έδωσαν ζωή στη rock μουσική της δεκαετίας του ’70 και του ’80, μια εποχή που τα ειρηνικά κινήματα κι οι ψυχεδελικές μελωδίες των χίπις δεν ήταν αρκετά για να αφυπνίσουν το κοινό.

Tην περίοδο που το punk άνθιζε, ας μην ξεχνάμε ότι συνέβησαν παγκόσμια ιστορικά γεγονότα όπως ο πόλεμος του Βιετνάμ (1975), το πραξικόπημα στην Αργεντινή (1976), οι θρησκευτικές εξεγέρσεις στο Ιράν (1978) και πολλές άλλες πολιτικές και εγκληματικές ενέργειες.

Η τελική ηχογράφηση του ‘Never Mind the Bollocks, Here’s the Sex Pistols’ έγινε τον Ιούνη του 1977 στα στούντιο Wessex του Λονδίνου με παραγωγό τον Chris Thomas. O Glen Matlock ανέλαβε το μεγαλύτερο μέρος της ηχογράφησης του μπάσου, ενώ ο Sid νοσηλευόταν στο νοσοκομείο.

Η επίσημη κυκλοφορία του έγινε τον Οκτώβρη του 1977 κι αντιμετώπισε αντιφατικές κριτικές.

Ο τίτλος του δίσκου απασχόλησε πολύ επίσης, καθώς πολλά καταστήματα δίσκων αρνήθηκαν να το προβάλουν.

Η λέξη Bollocks έχει πολλές έννοιες στην Αγγλία, στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως σημαίνει “ανοησίες” και ειπώθηκε από τον Steve Jones τυχαία σε μια λογομαχία με το γκρουπ.

Οh never mind the bollocks of it all!

Ενδεικτική πηγή: PUNK: H ιστορία μιας επανάστασης, Μπάμπης Λάσκαρις